E-Dergi

Bataklık çiçeği, çamurlu ve kirli bataklıklarda yetişmesine rağmen yaprakları temiz kalan, güzelliğiyle her göreni büyüleyen bir çiçektir. Selahattin Enis’in hikâyelerinde de toplum bir bataklık, karakterler içine düştükleri çamurun içinde temiz kalmaya çalışan bataklık çiçekleridir. Toplumsal yozlaşma, Selahattin Enis romanlarında olduğu gibi öykülerinde de işlenen başlıca meselelerden biridir. Natüralist ve realist bir bakış açısı benimseyen yazar, Bataklık Çiçeği adlı öykü kitabında manzarasını sert ve perdesiz bir şekilde resmeder.

Selahattin Enis Orta Malı romanında, bir yandan Birinci Dünya Savaşı ve Mütareke’den sonra Türk toplumunda görülen yozlaşmayı, Fikriye adındaki evli bir kadının Şişli’nin yüksek sınıfına dâhil olma uğruna bir hayat kadınına dönüşümü üzerinden tasvir ederken; diğer yandan savaşın neden olduğu sıkıntıları, yoksulluğu, yeni türeyen savaş zenginlerini ve vurguncuları Zolavari bir üslupla eleştiriyor.

Namık Kemal; İntibah’ı sürgünde, Kıbrıs’taki Magosa Kalesinde yazmıştır. Romantik üslupla yazdığı bu romanda ayrıca eleştirel bir tarz da benimser. Romanın başkarakteri Ali Bey, Mahpeyker adında, zamanın ünlü bir aşüftesiyle tanışır ve ona kuvvetli duygularla bağlanır. Ama annesinin etkisi ve Dilaşup’un güzelliğiyle bu aşkın yönü değişecektir.

Nabizade Nazım, Zehra’da, insan ilişkilerini konu almış ve karakterlerin ruh hâlleri üzerinde oldukça yoğunlaştığından dolayı eser, Türk edebiyatında “İlk psikolojik roman denemesi” olarak kabul edilmiştir.
Karabibik romanı ise, Türk köy hayatı ve köylüsünü anlatması bakımından bir ilk kabul edilir. Babadan kalan on iki dönümlük tarlanın bir kısmını satmak zorunda kalan Karabibik; kalan kısmının da elinden gitmesine direnen bir köylüdür. Tek derdi tarlasını sürmek, ekmeğini çıkartmaktır.

Talat Bey ile Fitnat Hanım’ın aşkı anlatılır Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat’ta. Tanzimat Dönemi’nde geçen olaylar, kadın-erkek ilişkilerini, ikili arasındaki yaşantılarda ayrıntılı olarak işler. Hikâye aynı zamanda dönemin kadın ve erkeğinin toplumdaki yerini büyüteç altına alır.