E-Dergi

Şiir mi desem, düz yazının şiirsel hali mi desem bilemedim, çok da şiir tadı almadım, ne yalan söyleyeyim çok da beğenmedim. Necip Fazıl'ın (ki çağdaştırlar ve ikisi de iki kesimin sembol şairidir) Çile kitabı bu kitaptan kat kat güzeldir kanaatimce. Ama Necip Fazıl ve şiirinde eksik olan şey tam da bu kitapta var. Anadolu insanının acıları, yoksulluğu, çaresizliği, zulüm altında inim inim işleyişi, sömürüye ve baskıya maruz kalışı. İki şairi, inancı ve düşüncesi ile toplayın, ikiye bölün işte size memleketi düzlüğe çıkaracak aydınlık yol, ama ne yazık ki biz devlet ve millet olarak ifrat ve tefriti severiz, sorun yoksa da üretir sorunlardan beslenir mutlu oluruz. Bak yine lafa daldım kitap analizinden uzaklaştım. Nazım şiiri okumak isteyenler okuyabilir elbette zira nazım iyi bir şairdir ama duygusal yönü ağır basan şair ideologlar için aynı şeyi söyleyemeyeceğim.

Bugün cumhuriyete giden yolda kurulan TBMM'nin kuruluşunun 103. Yıldönümü. Bu açıdan çok anlamlı oldu. Tarihle ilgilenme konusunda İlber Hoca diyor ki; "Tarih öğrenilmeli, devamlı öğrenerek saplantılarımızdan kurtulabiliriz. Tarihin yakasına yapışarak hesaplaşmak çıkar yol değildir. Tarihin bilançosu çıkarılır." Yakın tarih üzerine 2012 yılında yapılan uzun söyleşiden oluşan bu kitap, yakın tarihe ilginç ve sıradışı bakışı olan yetkin bir tarihçi gözüyle bakmak isteyenler için iyi bir fırsat. Fakat her ne kadar kapskta 2023 dense de cumhuriyetin son 11 yılı eksik ve de İlber Hoca iyi bir tarihçi olsa da yer yer popülist ve devletçi olmasının getirdiği kısıtlamalarının olduğu kanaatindeyim. Yine de bu iki handikabı olsa da tarih meraklıları için okunabilir olduğu kanatindeyim.

Yazar Mustafa Kutlu'nun 'Ya Tahammül Ya Sefer' hikayesindeki 'dava delisi Kerim'e neredeyse tıpatıp uyuyor. Kitabın ismi de ilginç aslında. Bu tür davasına kendisini adamış insanlar hayata dair bazı şeyleri ihmal ettikleri gibi genelde ailelerini de ihmal ederler. 12 Eylül darbesini takiben kısa süreli bir hapisten çıkıp da eve geldiğinde kapıyı açan küçük kızı annesine 'kapıda bir yabancı' var diye sesleniyor. Kur'an meali (Türkçe çevirisi) ve özellikle S. Kutub'un Fizilal'il Kur'an (Kur'an'ın Gölgesinde) tefsiri denince akla onun ismi gelir, Ankara'ya gelen öğrencilere (onun tabiri ile kuzulara) yer yurt, aş iş bulmada, onları Kur'an'la tanıştırmada bir ömrü harcamış kelle koltukta kemale ermiş müstesna biri var karşımızda. Merhum Ercümend Özkan ağabeyin şekli şemali nedeniyle 'bana benzetirler' dediği bu adam 'Kur'an anlaşılır' mücadelesi ve davaya adanmışlık yönüyle de ona benziyor. Günümüzde nerede nesli tükenmiş ender bir insanı tanımak için bu kitap okunabilir kanaatindeyim.

Kitap iyi hazırlanmış, üzerinde iyi çalışılmış ve dikkate değer analizlerde dopdolu. Bu iki kitap benzeri çalışmaların müslüman (hadi islamcı da diyelim) camia içinden de çıkmasını isterdim ama bildiğim kadarıyla oldukça azdır (Ercümend Özkan ile islami hareket üzerine söyleşi - Anlam Yayınları vb). Yazar kitabında AKP deneyimine de değinmiş ve demiş ki; "Türkiye'de AKP, her tür İslami atıftan vaz geçmiş gibidir ve kendini ekonomide liberal, kültürel düzlemde ise aileyi ve gelenekleri savunan muhafazakar bir partidir. Kimileri RTE'nin 2011'den itibaren otoriterliğe sapışını alttan alta bir islamileşme hedefine dayandırıyor. Aslında bu sapma, aksine İslamcılıkla hiç alakası olmayan Türk-Osmanlı bir geleneğe dönüşe dayanmaktadır." Türkiye'de Milli Selamet, Refah ve AKP deneyimi olumlu olumsuz sonuçlarıyla bunu fazlasıyla gösterdi.

Hocanın evvel zamanda "Konularına göre sistematik Kur'an fihristi" ve "Allah'ın ahlakiliği sorunu" kitaplarını okumuş ve çok beğenmiştim. Şimdi bu kitabını da okudum ki, bugüne kadar yazdığı kitaplardan çıkardığı önemli notları bu kitabında toplamış. Her bir not (paragraf) gerçekten kitaplık çapta bir not, üzerinde düşünülmeyi hak ediyor. Hani bazı kitaplar okursunuz, içinde bolca malumat vardır ama düşünce ürünü bilgi kırıntısı bile bulmakta zorlanırsınız. Tam tersine bu kitabı okurken kırk yılını İslam'ı anlamak ve yaşamakla geçirmiş biri olarak ben bile okurken zorlandım. Ufuk açıcı, düşün-dürtücü ve okuyanını bir tık ileriye, öteye götüren bir kitap. Kur'an'ı okumadan önce okunacak kitaplardan biri hatta Kur'an okuyanların bile bu kitabı okuduktan sonraki Kur'an okumalarını bile etkileyecek bir kitap. Hadi daha ne duruyorsunuz alıp okuyun kardeşim.