E-Dergi

Şu günlerde özellikle okunmalı.
Descartes’ın ''düşünüyorum öyleyse varım’’ söylemindeki var olmayı ''asli mevcudiyet’’le kıyaslayıp irdeleyecek derinlikte felsefe içeriyor kitap.
Grek-Latin-Kilise diyarındaki (Batı) ''yığınsal birey’’in ''esas’’ı görememesinin nedeninin, dönüşerek aşması yolunun kapalı oluşu (yığınsal serbestliğin bu kuşatılmışlıkla bir ilgisi olmayışı)…Anadolu’da ''bir’’ oluşun; ''esas’’ı (''cevher’’i) görmenin olanaklılığı; dönüşerek aşma yolunun açık olduğu; mayalanmanın mümkünlüğü, gerçekliği.
Kant, Schopenhauer, Heidegger, Durkheim ve Eflatun…Freud
Nasreddin Hoca’dan alıntılar
Türkistan’dan gelen kelam
Okunması zor, zor olduğu oranda da mutluluk verici bir kitap. Tekrar tekrar okumalı, okunmalı.

Yurtdisi gezi dendiginde akliniza ilk Avrupa, Amerika ve diger Batili -sozde 1. dunya- ulkeleri geliyorsa ya da mesela komsumuz Iran'a gitmeyi buyuk kazanimlari olabilecek entellektuel bir macera olarak degil de bir 2. dunya ulkesine yapilan tehlikeli ve gereksiz bir gezi gibi goruyorsaniz bu kitap sizin icin degil.
Kitap, harika yorumlar, tarih, kiyaslamalar iceriyor, elbette gezi de:
Ispanya ve Katalunya'yi okurken mesela, birdenbire “1517'de Yavuz Sultan Selim Han Kahire'ye girdiginde kendisini karsilayan Akdenizli tuccar kolonisinin secilmis konsolosu olan Katalan temsilcinin elindeki Memluklardan kalma kapitulasyon beratlarini tasdik etmistir” gibi sarsici bir bilgiyle karsilasiyorsunuz.
“Venedik'i; Napoli, Istanbul ve Kahire'yi yasamamis insanlarin anlamasi gerektigi kadar anlayabilmesi zordur”
“Islam, fundamentalist gruplar ureten bir din dediginiz zaman, on tane Musluman fundamentalist grubun bir Katolik Opus Dei Orgutu'nun gucune ve etkinligine sahip olmadigini bilmeniz gerekir...”
“….Turk insaat muhendisliginin bizim sehirlerimizden esirgedigi zevkli gokdelenler ve binalar Moskova semalarini kapliyor....”

Dahi maresal olarak da addedilen Yavuz Sultan Selim Han hakkinda verilmesi beklenen pek cok bilgiyi saglamasinin yanisira yazar asagidaki konulari da ozenle, yer yer donemin diliyle ele almis:
Caldiran, Mercidabik, Ridaniye Savaslarinin, Osmanli, Safevi, Venedik, Memluk kaynaklarindan karsilastirmali ve ayrintili anlatimi (orn. Savas duzenleri, asker sayilari, silahlar...), Yavuz Sultan Selim Han'in Misir'da Osmanli hakimiyetini guclendirmek icin 8 ay kalisi, Kahire disindaki Ravza adasinda ikamet etmesi, burada bir kasr insa ettirmesi, Piramitleri ziyareti onlari cok merak edip “Ne olaydi bir kimse ehl-i vukuftan olsa ki bu kubbelerin haberin kunhun hakki ile bilmis olsa” demesi, Kahire'deki medreselerin kutuphanelerinden fen ve ilim bahisli olan kitaplari alikoyup okumasi....Mekke Serifi Berekat'in oglu Ebu Numey'in 1. Selim'e Kabe'nin anahtarlarini ve bazi mukaddes emanetleri sunusu, Mekke ve Medine'nin Osmanli himayesi altina alinisi ve boylece Osmanli sultanlarinin artik ;Hadimu'l Haremeyn' yani buralarin hizmetcisi unvaniyla anilmaya baslanmasi....Rodos seferi hazirliklari. Gosteristen ve satafattan hoslanmayan, kendisini halkin isine vermis ne harem ne de isrete duskun 1. Selim'in kulagi kupeli ve tacli resminin ona ait olmadigina dair kanitlar...

Sadece bir polisiye roman okumakla kalmiyorsunuz, o donemi yasiyorsunuz sayfalari cevirdikce, Bati ve Dogu arasindaki gerilimi ve gunluk hayata yansimasini, Turk Osmanli olmanin bu gerilimle etkilesimini kitap hep hissettiriyor. Diger yandan donemin dilinden de guzel ornekler var. Sultan Abdulhamid Han'a olan sempatim artti bu kitaptan sonra.

Bir aydinin ulkemizde hepimizin yasayabilecegi (aslinda yasanmamasi gereken) kendisinin de karsilastigi sorunlari cozmedeki yapici yaklasimini goruyoruz. Bunlari, hem ulkemiz hem de diger ulkelerden aydin arkadaslariyla olan iletisimi esliginde anlatmis, bu da kitabi daha ilginc yapiyor, orn. Cengiz Aytmatov'da Issik- Gol'de bulusmasi, Yasar Kemal'le diyaloglari, muzigimize getirdigi yenilikleri kesfetmesini saglayan olaylar...Bana gore de simdiye dek defalarca Nobel odulunu almis olmasi gereken Yasar Kemal'in odulu alamamasinin arkasinda Norvec'teki guclu Kurt lobisini gostermesi, Turk ovun, calisma, kiskan gibi (boylesine yaratici, aydin ve uretken bir sanatcinin onunu kesilme cabalarina karsilik), katildigim saptamalar da bulunuyor kitapta.