E-Dergi

Bazı insanların hayal gücüne sadece hayran olmaz, aynı zamanda büyük bir tutkuyla kıskanırsınız ya, benim için İhsan Oktay Anar onlardan biri. Bu kitap da o hayal gücünün dönemin motifleri ile mükemmel bir şekilde harmanlandığı o güzelim kitaplarından biri.

Kitabı alırken benim gibi İskitlerin tarihine ilişkin metodik bir çalışma bekliyorsanız hayal kırıklığına uğrayabilirsiniz. Kitap boyunca İskitler tarihi açıdan değil de, daha çok arkeolojik bulgular açısından incelenmiş. İskit tarihine ilişkin kitapta bulabileceğiniz şeyler sınırlı. Daha çok gündelik yaşamda kullandıkları eşyalar, komşularını nasıl etkiledikleri, kral kurganlarının yapısı vs. detayla dolu kitap. Selenge Yayınları da kitabın tarihi bilgi açısından ciddi bir tatmin sağlamayacağını düşünerek (benim kanaatimdir) kitabın sonuna Sakalarla ilgili iki tane de ek makale koymuş. Tabii arkeolojik açıdan derinlemesine yapılan incelemeler İskitler hakkında kafamızda yer edebilecek bazı boşlukları da doldurmaya yönelik. Özellikle kılıç ve teber süslemelerindeki motifler, yaşam koşullarının Türk kültürü ile tesadüf kavramını geçer benzerlikler taşıması çok önemli. Tabii eser geçmiş tarihte yazılmış olduğu için İskitler ile ilgili daha sonradan ortaya çıkan yazıtların, diğer arkeolojik bulguların incelenmemiş olduğu da dikkat çekiyor. Kitabın yazarı bir arkeolog ve kitapta anlatmaya çalıştığı şey iskit tarihinden daha çok Rusya toprakları içerisinde ne kadar zengin kültür unsurlarının barındığını anlatmak. Bu açıdan okurken biraz sıkılmanız muhtemeldir. Yine de bir başvuru kaynağı olarak kütüphanenizde bulundurmak isteyebilirsiniz.

Kitle Psikolojisini tetikleyen unsurları ve bu unsurların kitlelerde ortaya çıkardığı psikolojik etkileri incelemekle kalmayıp, aynı zamanda örnekleme yöntemi ile anlattıklarının zihinde kalıcı olmasını sağlayan bir kitap. Geçmişten bugüne kitle psikolojisini olumlu ya da olumsuz etkilemiş lider profillerinin tahlilleri de kitabı ayrıca çok değerli kılıyor.

Kitabın içeriğinde ta Pontus kültürü ile ilgili saha araştırmalarından başlayarak, Karaman ve Hazar Türkleri ile ilgili detaylı tahliller ve açıklamalar var. Her kitapta bulunamayacak derinlikte bilgiler de mevcut. Kitap içerik açısından, özellikle Karaman Türklerinin anlatıldığı bölümde bazı hususlarda bir kaç tekrara düşse de dolu dolu ve verimli bir eser. Tek ve can sıkıcı bir sorun var, o da basım ve dizgi hataları. Yayıncı şirkete bu hususta çok ciddi teessüf ettim. İnsan 200 sayfalık bir kitapta 3-4 sayfada hataya tahammül edebilir, ancak neredeyse hiç incelenmeden, düzeltilmeden basılmış. Bazı yerlerde kelime düzeltmekten okuma düzeni ciddi şekilde bozuluyor. Güzelim kitaba yazık edilmiş sanki.

Bilimsel açıdan, dünyaca ünlü Fransız, Rus, İngiliz, Alman, Macar Türkologlar bile kabul etti medeniyetin Türklerle başladığını, bir bizim ideologlarımız kabul edemedi. Belgeleriyle diye de not düşülmüş kitaba, sırf bu kitaba para kazandırmamak için gidip bir kitapçıda incelediğim bu kitapta sunulan belgelerin kendi sunduğu tezi anti tezi ile birlikte taşıması gerçeğiyle birlikte, metodik tarihi incelemeden haberdar olmaksızın, araştırmacı ruh ile "ooo bak bu dille bu da benzeşmiyor demek ki, Türkler aslında hiç var olmamış" hazzı yaşayarak yazmanın ne bilimsel, ne de ahlaki yönü vardır. Konu hakkında filolojik veya tarihi herhangi bir akademik birikimi olmadığı açıkça gözüken bir şahsın, kuruluş ideolojisi ve tarih tezleriyle hesaplaşması maksadıyla kendini tatmin etmek için yazılmış olduğunu tahmin ettiğim bu kitabın arka kısmındaki geniş açıklamalara dayanarak çıkarımda bulunmam gerekirse, gazeteci-yazar şahısa göre "J.P.Roux, Gumilov, Artomonov, Irene Melikoff, G. Nemeth'de büyük ihtimalle Cumhuriyet döneminde işlenen Türk Tarih Tezi ideolojisinden o kadar çok etkilenmişlerdir ki, Hun, Hazar, Bulgar, Kıpçak, Oğuz, vs. Türk'tür demişler, hatta aralarında bazıları da Sümerler, İskitler ve Kimmerler'in de proto-Türk olduğunu iddia edecek kadar Cumhuriyetçi davranmışlardır.(yoğun derecede kinaye içerir)" Sonuç olarak "Geçiniz efendim bunları" gidin kendi kendinizle hesaplaşın. Tarih gibi bir bilimi, siyasi emelleriniz için kılıf yapmaktan vazgeçin.