Onaylı Yorumlar

Dünya çağdaş edebiyatının önemli bir ismi J.M. Coetzee’nin hikaye ve roman gibi kurmaca metinlerin, psikoterapistlerin çalışma alanlarında ortak odağın insan ve dil olduğu fikri üzerinden yola çıkarak, aklına gelen soruları klinik psikolog Arabella Kurtz ile mektuplaşıp tartışıyor. Birbirlerini besliyen mükemmel açılımlarla “kurmaca”nın, “psikoterapi” ile insan doğası ve insan gelişimi üzerine benzerlik ve farklılıklarını birbirleriyle paylaşıyorlar.
Belirli bir plan dahilinde önceden hazırlık yapmadıklarından, adeta doğaçlama yazışıyorlar. Bu nedenle bazı tekrarlar ve konudan kopuşlar olsa da çok keyifli ve “dahice” soru ve cevaplar kitabı keyifli hale getiriyor. Bu yazışmalarda N. Hawthorne’nin “Kızıl Damga”, Dostoyevski’den “Suç ve Ceza”, “Ecinniler” ve özellikle de W.G. Sebald’ın muhteşem kitabı “Austerlitz” masaya yatırılıyor.
Psikolojiye meraklıysanız ve iyi hikaye yazmak için psikotetapi hakkında bilgi sahibi olmak gerektiğini düşünüyorsanız mutlaka okuyun.

Geçtiğimiz yıllarda bir öneri üzerine filmini izlemiş, hem şaşırmış, hem üzülmüş, hem içim sıcacık olmuş, hem bazı karakterlere sinir olmuştum. Kitabı olduğunu öğrenince okumak istedim, genelde filmler kitaplara göre yavan kalıyor, demek ki çok iyi kitabı dedim. Haksız çıkmadım. O kadar sayfayı iki günde bitirdim. Sağlık problemleri, hasta bir evlat sahibi olmak, o evde yaşayan kardeş olmak, donör olmak, hasta olmak, avukat olmak.. Her açıdan görebildiğimiz bir hikaye vsr kitapta. Zaten konu itibariyle dram bir eser, ağlatıyor yer yer. Ama kardeş ilişkilerinde, normal hayat yaşayabildikleri o sınırlı sayıda içimiz bir genişliyor, bir ferah oluyor. Sonra hukuk sistemi, sağlık sistemi geçiyor, hakikaten böyle bir şey olabilir mi diyorum. Ezcümle herkese ayrı ayrı kızıp ayrı ayrı hak verdiğim, akıp giden, çok etkileyici bir kitap. Sonrasında da üzerine düşünmeye devam ediyorum, etkisi uzun.

Yazarın büyüdüğü mahalleye dair anıları, gerçek ile kurgu arasında gidip gelen bir anlatımla bu kitapta karşımıza çıkıyor. Kitabın başında bir karakter listesi oluştursanız, farklı öykülerde aynı isimlerle karşılaştıkça bu hikâyelerin bütünüyle gerçek olduğuna inanabilirsiniz. Ancak bazı isimlere kaynaklarda rastlanmaması, anlatının içinde güçlü bir kurgu damarı da olduğunu hissettiriyor.
Gerçek ya da kurgu… Hangisi ağır basarsa bassın, ortaya çıkan öyküler son derece sıcak, samimi ve etkileyici. Adeta bir Yeşilçam filminden sahneler izliyormuş hissi uyandıran bu anlatımda, doğal insanlar, tanıdık hayatlar ve içten diyaloglar ön planda. Kitabı okurken, görmüş geçirmiş, anılarla dolu biriyle sohbet ediyormuş gibi hissediyorsunuz ve kendinizi öykülerin akışına bırakıyorsunuz. Bu benim yazarla ilk tanışmam değil; ancak eğer bu kitapla tanışmış olsaydım, yazarın yerini zihnimde çok daha yukarıya koyardım.

Okurken hem çok eğlendim hem de çocukluğun o yaramaz, özgür ruhunu iliklerime kadar hissettim. Tom karakteri o kadar canlı ve gerçek ki bazen sinir oldum, bazen kahkaha attım ama en çok da onun cesaretine ve hayal gücüne hayran kaldım. Mark Twain çocuk dünyasını öyle güzel anlatmış ki okurken kendimi Mississippi kıyısında dolaşıyormuş gibi hissettim.
Tom’un okuldan kaçma planları, arkadaşlarıyla yaşadığı maceralar ve başını derde sokma konusundaki yeteneği gerçekten çok keyifliydi. Ama bence kitabı sadece eğlenceli yapan şey maceralar değil; dostluk, vicdan ve büyüme temaları da çok güzel işlenmiş. Özellikle Tom’un bazı anlarda doğru olanı seçmesi beni etkiledi.
Dili sade ve akıcı, hiç sıkmadan ilerliyor. Yer yer çocukça gibi görünse de aslında alt metninde toplum eleştirisi var. O yüzden hem gençler hem de yetişkinler için okunabilecek bir kitap olduğunu düşünüyorum.

Hiçbiryeri'i okumadan Müjgan'ı kaç kişi var bilmiyorum ama ben onlardan biriyim. Sosyolog bakışıyla Sayın Hocamızın daha önce Yeni Anne Babalar, Yaşlanmak-Yaslanmak (Afyonkarahisar Vilayet Çay Bahçesinin ilham kaynağı diyebiliriz) ve Kadınların Dilinden Dündökümü eserlerini okumuştum. Yeni Şafak'ta köşe yazılarından da çok şey öğrenmiştim. Müjgan'ın nişanlısının yaşadığı yeri görmek, onu orada bulmak üzere hareket ettiği Taş Köy'den sonra kitaptaki okumalarımı pürdikkat haline getirdiğimi söylemeliyim. Psikoloji ağırlıklı, herkesin kendi Müjgan'ını bulacağı, Şahin'ini arayacağı, gümüş kaşıkla doğan Erdal ve Alevler karşılaşacağı, daha mesut olması için Esat adının konulan kişinin kara sevdadan ölenleri... Kısaca karakterleri kalbinizde demleyerek anlayabileceğiniz ve yorumlayabileceğiniz bir eser...

Bir şehrin yönetimini bir çocuğa bıraksak neler olur acaba? Bu şehrin yönetimi bir gün görünümünde birden fazla gün bir çocuğa bırakılıyor. Bir saat...Bir garip öğretmen...Aslında hiç olmayan bir öğretmen...Bir şehre yapılanlar...Arabasız bir şehir...Güneşin doğumunun en güzel izlendiği yeri keşfedip turist akınını sağlayan bir başkan...Korunan hayvanlar...Doğal bir yaşam...Olmaz diye düşünülse de oluyor işte...Hem de o kadar güzel oluyor ki...Bir çocuk neleri neleri hayal ediyor. Neleri başarıyor. Peki ya sonrası? Bir yıkım, bir yok oluş ve eskiye dönüş. Hem de o kadar basit ki...Emekle yapılanlar anında yok ediliyor. Değerli hocamız yine muhteşem bir kurgu ile karşımızda. Severek okunan ve ders çıkarmamız gereken bir kitap.5.sınıftan itibaren çocuklarımızla birlikte yetişkinlerin de okuması gereken bir eser.

Yıllar önce bir arkadaşımdan alıp okumuştum bu kitabı. Aradan çok uzun süre geçmiş unutmuşum. Hiç okumamış gibi tekrar okumak çok keyifli ve heyecan vericiydi.

Kitabın sonunda allak bullak oldum diyebilirim. Ahmet ve Mehmet'in kaderlerine, Ahmet'in (Mehmet mi demeliyim) kendi öz benliğini unutup kendini gerçekten Ahmet sanmasına, bir isim benzerliğinden dolayı yıllarca bir zindan köşesinde unutulmuş olmasına çok üzüldüm. Kitapta işlenen cinayetten çok, ana karakterin hikayesi beni derinden etkiledi.

Yazar kitabın son bölümünde, okuyucuyu ters köşe etmek için elinden geleni yapmış. Hiçbir şey düşündüğüm gibi çıkmadı. Bölümler bittikçe diğer bölümleri de okuyup hikayeyi kendi içimde yaşadım sanırım.

Livaneli'nin en sevdiğim kitaplarından biri oldu.

Kitap bittiğinde içimde tuhaf bir sızı kaldı. Öyle büyük olaylar, çarpıcı sahneler yok belki ama insanın içine işleyen bir derinliği var. Sándor Márai yine insan ruhunu didik didik etmeyi başarmış. Bir boşanma davası üzerinden aslında aşkı, gururu, geçmişi ve insanın kendi kendine bile itiraf edemediği duygularını anlatıyor.
En çok hoşuma giden şey, olaydan çok karakterlerin iç dünyasına odaklanması oldu. Herkes haklı gibi, ama aynı zamanda herkes biraz suçlu. İlişkilerdeki kırılganlığı, yanlış anlaşılmaları ve yıllar geçse de dinmeyen duyguları o kadar sade ama etkili bir dille anlatmış ki okurken sık sık durup düşünmek istedim. Özellikle yüzleşme anları gerçekten çok güçlüydü.
Kitap biraz ağır ilerliyor, hızlı bir kurgu bekleyenler için durağan gelebilir. Ama bence asıl Satır aralarında insanın kendi hayatına dair şeyler bulması mümkün. Márai’nin dili hem zarif hem de keskin; bazen tek bir cümleyle insanın içini yakabiliyor.

Önce korktum bu romanı elime aldığımda. Kapağından, hatta baştan itibaren hikâyenin nereye evrileceğini hissettiren Prolog kısmını okurken. Çocuk istismarı gibi zor ve ağır bir konuyu işliyor çünkü. Ama yazar öyle ince bir çizgi üzerinde yürütüyor ki okuru, nasıl başarmışsa ne müstehcenliğe ne de duygu sömürüsüne kaçıyor. Ama yine de sarsılıyorsunuz. En çok da hissettirerek, bazen de susarak ince ince anlatımı etkiledi beni. Roman bir sürü soru sorup yorumu okura bırakıyor. Ayrıca dili ve kurgusu da nefis. İnsan kendini kaptırıp gidiyor. Menekşe Hanım'ı cesareti için de ayrıca kutluyorum.

Bu kitap bana Kur’an’ı aslında ne kadar uzaktan okuduğumu fark ettirdi. Harfler dilimden dökülürken kalbimin çoğu zaman geride kaldığını görmek biraz mahcup etti beni. İmam Gazâlî, Kur’an ile aramdaki mesafeyi gösterirken bunu sert bir dille değil, insanın içine işleyen bir merhametle yapıyor. Sayfalar ilerledikçe şunu hissettim: Kur’an okumak bir görev değil, bir davet. Ve ben çoğu zaman bu davete aceleyle icabet etmişim. Oysa Gazâlî, her ayetin insanın kalbinde bir kapı aralamasını istiyor. Durmayı, düşünmeyi, kendine dönmeyi öğretiyor. Kur’an’ı anlamak, aslında kendini anlamaya cesaret etmektir.
Çünkü ayetler sadece bilgi vermiyor; insanın içindeki kibri, korkuyu, sevgiyi, niyeti gösteren bir ayna tutuyor.
Bu eser bittikten sonra Kur’an’ı artık daha yavaş, daha mahcup, daha çok kendime bakarak okuyacağım. Belki daha az sayfa ilerleyeceğim ama daha çok yol alacağım.
Benim için bu kitap, Kur’an okumayı bir alışkanlıktan çıkarıp kalple yapılan bir yolculuğa dönüştürdü.