Onaylı Yorumlar

94 yılında bir Fransız şehrinde tatil yapmakta olan iki ailenin hayatına birdenbire giriveren genç bir kadının bu aileyle olan etkileşiminin hikayesi anlatılıyor. Bu tuhaf kadınla geçirilen yalnızca birkaç günü anlatıyor aslında kitap. Hayat, ölüm hakkında bazı sorgulamalar mevcut ve ancak oldukça yetersiz bulduğumu söylemeliyim. Hem metin açısından hem kullanılan dil açısından doyurucu olmayan bir kitap. Kitabın kapağında geçen cümle kitapta birkaç kere tekrar ediliyor, biraz zorlama bir metin olduğunu düşündüm. İnce bir kitap olmasına rağmen okumam zaman aldı çünkü içine çekmedi beni. Deborah Levy hakkında The New York Times Book Review’de övgü yazısı yazılmış olmasına rağmen bu kadar zayıf bir metni yazıp kitaplaştırmış olması şaşırtıcı oldu benim için.

Ruslara esir düşen subay Mehmet Tolun bey tesadüfen karşılaştığı Tatar kardeşler Gönül hanım ve Ali Bahadır beyle tanışır. Gönül hanımın fikir vermesiyle ata topraklarını gezip keşif yapmaya karar verirler. Macar asıllı Kont Zichy'in katılmasıyla birlikte uzun bir yolculuğa çıkarlar.Orhun nehri kıyılarına kadar gidip orada yaşamış medeniyetleri araştırmak, bir zamanlar yaşamış uygarlıkları keşfetmek için hem zorlu hem dostluk içinde keyifli yolculuk yaparlar, bu esnada Gönül hanımla birbirlerine aşık olup hayatlarını birleştirirler.Türkçülük akımını inceleyen, akıcı bir dille okuyucuyu sıkmadan tarihi bilgilerle donatılmış. Bu tür romanlardan hoşlanan, atalarının yaşadığı topraklardaki kavimleri, uygarlıkları merak edenler için önerebileceğim bir eser.

Pavliçenko'nun hayat hikayesi Kiev'de başlıyor, babasının sözü üzerine Kiev Arsenal Fabrikası'na giden L. M. Pavliçenko ileriki zamanlarda fabrikadaki keskin nişancılık aktivitelerine katılır. Lyudmila Kiev Üniversite'sinde Tarih Fakültesine gider ardından Osoaviahim Keskin Nişancılık okulunu bitirir, Eğitim hayatını bitiren Lyudmila Odessa Devlet Kütüphanesi'ne kıdemli çalışan olarak atanır. Buradaki güzel günlerinin ardından, Almanya'nın Sovyetler'e savaş açtığı haberi gelmiştir bunun üzerine kendisi Çapayev Tümenine katılır 1942'ye kadar savaştıktan sonra Başkomutan Stalin kendisini ABD'ye gönderilecek delegasyonun başkanı yapmıştır, bunun üzerine Lyudmila Pavliçenko ve delegasyon grubu Sovyetler Birliği ile ABD'nin Land and Lease anlaşmasının temelini atmışlardır. Bu kitabı severek okudum Pavliçenko'nun en fazla öldürme oranına sahip kadın keskin nişancı olması kendisinin yeteneğinden başka bir şey değildir. Bu kitabı okumak istiyorsanız vakit kaybı olmayacağından eminim.

Hatırat daha çok mektuplar şeklinde oluşmakta. Trablusgarp savaşına dair birçok resimde kitabı görsel olarak daha da zenginleştirmiş. Baskı ve kitap oldukça kaliteli. Cumhuriyet'in kurucu kadrolarının dahi bulunduğu bir savaşta, eser Milli duyguları yüceltmek, emperyalizmin karşısında var olma mücadelesi, Batı'nın doğuya karşı ikiyüzlülüğü halka duyurmak için ele alınmış. Özellikle mektuplar dönemin gazetesinde yayımlandığı için halkı uyarma ve uyandırma amacı güttüğü çok açık. Yazarın yer yer Türklerin Orta Asya'dan gelişini vurgulaması, Türk ve Müslümanlık, İslam için savaşıldığını, yetersiz imkanlar dahilinde anlatması son dönemin gerçeklerini gözler önüne seriyor. Bir avuç gönüllü askerin mücadelesi 19 ve 20. yüzyılı saran sömürge ve emperyalizme karşı nasıl mücadele ettiğini görüyoruz. Severek okuduğum, şehit ve gazilerimle bir kez daha gurur duyduğum nadir hatıratlardan biri oldu.

Nobel Edebiyat ödüllü Albert Camus 1942’de yayımlanan ve edebiyat alanında verdiği en önemli eseri olarak kabul edilen Yabancı’da, bizleri gerçek duygularını dile getirdiği ve toplumun istediği kalıba girmeyi önemsemediği için dışlanan bir yabancının yani Meursault’nun hayatına konuk ediyor. Romanın baş karakteri Meursault bir nihilist ve Camus’nün felsefesi gereğince bizlere hayatın aslında hiçbir şey olmadığını anlatıyor. Oldukça etkili bir dille yazılmış, merak uyandıran kurgusu var, eserde gereksiz hiçbir fazlalık yok. Eseri Can Yayınları aracılığı ile dilimize kazandıran çevirmen Ayşe Sezen’in de hakkını teslim etmek gerek.

Kemal Tahir'in üçlemesinin hemen ardından okuduğum için rahatlıkla bir karşılaştırma yapabilirim. En az onun kadar hatta belki de daha iyi bir eser. Alkışlıyorum.

Son derece akıcı bir dil, günün üslûbuna uygun diyaloglar ve elbette derin tarih bilgisi ile ortaya konmuş bir eser.

Okurken sürekli "bu kitabı sinemaya aktarmalı" diye düşündüm. Bana bunu düşündüren, yazarın Sabahattin Âli'ye benzeyen sinematografik anlatım dili oldu. Var aklımda birkaç iyi yönetmen. Piyangodan para çıkarsa ilk işim bu filmi yapmak olsun. :)

Bir çingene romanı… yalanı gerçeği ölümü kalımı yaşamı gizi ve adet gelenek görenek ve tarzları ile Naciye‘nin etrafında bir çingene anlatısı.

Neyin doğru neyin yalan olduğunu anlamadığımız yüzünün karasını kolunda dirseklerine kadar taktıklarını altınların parlaklığı ile aydınlatan belki de dertlerini kıvrak dansları ile atmaya çalışan toplumun büyük bölümü tarafından hor görülen o neşeli insanlar çingeneler…

Naciye ekseninde öyle güzel bir anlatı okudum ki belli bir yere kadar son zamanlarda okuduğum en güzel roman diyecektim neredeyse.. fakat konunun dağıldığı bana göre gereksiz bazı bölümler vardı ki bu kitapta olması gerekiyor muydu diye düşündüm .
Bu kadar özel bir anlatıyı başka şeylerle birleştirmek olayın özüne ihanet gibi geldi . Her ne kadar anlatılan Naciye ile bağıntılı olsa bile koymasaydı bu duru anlarım başka bir seviyede olurdu.

Kesinlikle edinilmesi ve okunması gereken bir eser diye düşünüyorum.

Kitap Memlükleri merak eden ancak kalın akademik kitaplar arasında boğulmak istemeyenler için kapsül bir kitap diyebilirim. İçerisinde hap bilgiler var. Merakınızı giderecektir ama ciddi bir araştırma peşindeyseniz sizi tatmin etmeyecektir.

Ben özet bilgi içerdiğini bilerek aldım ve merakımı giderdim. Ama kitap içinde geçen bir takım bilgiler geniş bir şekilde araştırma isteği uyandırabilir sizde. Bundan önce Memlüklerde bir kadın hükümdarın olduğunu duymamıştım mesala, bu durum benim oldukça ilgimi çekti. Kitapta bu konu hakkında birkaç sayfa bilgi verilmiş ama bence yetersiz daha geniş bir biçimde araştırmayı hak eden bir konu.

Kısacası Memlük tarihini merak ediyorsanız ve özet bilgiler bana yeter diyorsanız kitap tam sizlik. Ama daha geniş çaplı araştırma peşindeyseniz başka kaynaklara bakmanızı öneririm.

Çağımızın oldukça önemli bir sorunu olan dikkat dağınıklığı meselesine her yönden ışık tutuyor yazar. Keza çok sayıda uzmanın ve araştırma sonuçlarının adı geçiyor kitapta. Dijitalleşmiş insanlarda oluşan odaklanamama problemine ,kendi deneyimlerinden yola çıkarak çözüm bulmaya çalışmış. Esasında dikkat dağınıklığının yaşadığımız çevre tarafından tetiklendiğini ve yaşam tarzı ile de doğrudan ilintili olduğu çıkarımını yapan yazar, dikkat dağınıklığını önlemek için özen göstermemiz gerektiğini vurguluyor." Uzun süre dikkat becerimize hiç özen göstermedik, en kuru iklimde bile büyüyecek bir kaktüs muamelesi yaptık. Şimdiyse daha ziyade bir orkide gibi olduğunu , büyük özen gösterilmediği takdirde kuruyup gidecek bir bitki gibi olduğunu biliyoruz." diye ekliyor. Yazarın akıcı üslubu da dikkate alındığında okunmaya değer bir kitap olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.

Hayatın hengamesi içinde bir gün savaşın patlak vermesiyle erkeklerin hem geride kalanların yaşaması için hasadı yapılması hem de ülkelerini korumak için savaşa koşmaları gerekir. Geride kalan kadınları ise daha büyük bir sınav beklemektedir. Bu çetin sınavla acı, umut, mecburiyet gibi kavramlar iç içe geçmeye başlar. Toprak ana, kadere boyun eğen bir eşin, annenin, atanın geçmişi ile hesaplaşması yitip gidenlerle geride kalanların hesaba çekildiği Tolgonoy ana ile kadim dostu toprağın dertleşmesi. Yitirilen onca şeye rağmen hayatın yaşamaya mecbur bırakması. İnsanların topluma karşı olan sorumluluklarını, bencillikten uzak sıkı bağlarına tanık olacaksınız. Kitabın ana karakteri Tolgonoy liderlik dersi verir kitap boyunca. Yaşamak için yapılacak şey bellidir acılara rağmen sabah kalkıp tarlaya gitmek... Kimsenin matem tutmaya bile vaktinin olmadığı zamanlar... İncecik kitapta kocaman bir dünya bulacaksınız.....