E-Dergi

Oldukça hırçın olsa da güzel tespitler var. Analojiler, alagoriler, melankoliler... Müellif tenkit ettiği/yazdığı ne varsa yapmış/yazmış.

Yazarından hediye olarak edindiğim ve kitaplığıma kattığım bir eser. Bilindik kitap formatından biraz dışında. Dolayısıyla alışık olduğumuz kitaplara pek benzemiyor. Sıkmayan,

İki bölümlü kitabın ilk bölümünde farklı tarihlerde yazılan dört önsöz var. Engels'in yazdığı önsözlerde Manifesto'nun 1847'den 1890'a kadarki hikayesi anlatılıyor. Kitaba ismini veren manifesto’nun olduğu ikinci bölümde proleterya ile burjuva üzerine açıklama bulunuyor. Burjuvanın geleceğine dair öngörülerde bulunuluyor ve sömürüyi engellemek için proleteryaya yol haritası çiziliyor. Kitabın sonlarında farklı sosyalist ve komünist eğilimlerin sorunlu yönleri ortaya değiniliyor.

Marx ve Engels'e göre üretim araçlarını eline geçirmesi gereken proleterya gerekirse zor kullanmalıdır. Üretim araçları proleterin eline geçtiğinde üretim biçimi de değişmiş olacağından sömürü sistemi ortadan kalkacaktır. Fakat burjuva kapitalizmini tamamen ortadan kaldırmak için mülkiyeti de yok etmek gerekmektedir. Çeviri ve dil konusunda yeterli bulduğum eseri komünizm hakkında teknik detaya boğulmadan ve birinci kaynaktan bilgi almak isteyenlere tavsiye edebilirim.

Bilim ile dini birbirinin alternatifi gibi gösteren veya birbirini reddettiren anlayış sorunlu bir anlayıştır. Diğer yandan bilim ve dini ilişkilendirerek birini diğerine onaylatmaya çalışan anlayış da bir başka sorunlu anlayış olarak karşımıza çıkıyor. Emre Dorman ve benzerlerinde bu çabayı görmekten kendimi alamıyorum. Bu reaksiyonel çaba kendini okutturmayan kitaplar çıkarıyor benim için. Reaksiyonel olan fikir ya da hareketler gerçekliğin tümünü görmekten beridirler. Çünkü önceledikleri durum veya meseleler yüzünden/üzerinden yürürler. Bu yöntem de gerçekliğin bir kısmının ıskalanmasına neden olur.

Emre Dorman kitaplarını okuyamamamın bir başka nedeni ise kitap isimlendirmelerindeki aşırı iddialı söylem. Çarpıcı olsun diye kitaba verilen isim mahiyetini aşan bir anlama bürünüyor.

Kendi başına muazzam ufuklar açan bir eser fakat Derrida özelinde ele alındığında son derece eksik. Tek kelime ya da kavramla ilişkilendiremeyiz Derrida'yı. Saçaklı ve birbiriyle ilişkili bir kavram dizgesine sahiptir ele aldığı konular. Temelde sözcük ve anlam dünyasının tanımsızlığını, bitimsizliğini ve her defasında farklılığını irdeleyen Derrida, farklı fikir yapıları tarafından ortaya atılan tezlerin aslında tutarsızlık içinde nasıl da kıvrandığını ortaya koyuyor. Derrida okumak muhteşem bir şey.