E-Dergi

Manyak akıcı bir kitaptı ama... Olaylar çok hızlı geçiştirilmiş. Asıl anlatılması gereken konu aşk olmasına rağmen aşkın yoğunluğunu hissettirememiş yazar. Saçma olduğunu düşündüğüm yerleri vardı.
Kısaca benim için akıcı ve çerezlik bir klasikti. Orta halliydi.

Kısaca işçi sınıfının direnişini, ayaklanmasını anlatıyor.
Hiç duymadığım isimler vardı romanda. Ne bileyim Gogol, Dostoyevski, Tolstoy okudum ama bu isimlerle hiç karşılaşmadım.
Kiliseye yönelik, kilisenin dini kullandığına yönelik eleştiriler var ve tabii Tanrı sorgulamaları… ‘’Tanrıya inanmasaydık bu dünyaya nasıl katlanırdık?’’ vb.
Anlatımda yer yer kopukluklar var. Bazı olaylar hızlıca geçiştirilmiş.
Roman akıcı ama olaylar nasıl desem kısır döngü şeklinde. Birisi bi ayaklanma çıkarıyor, ne bileyim olmayacak yerde halkı uyandırmak için konuşuyor, konuşur konuşur konuşmaz da hapse atılıyor daha sonra da diğerleri onun hapisten çıkmasını beklerken mücadeleyi sürdürüyor. Kitapta can alıcı bir nokta yoktu. Dizi seyreder gibi hissediyordum okurken. Ve aşk yoktu. Yani ya Maksim Gorki aşkı es geçmiş, aşktan daha önemli şeyler olduğunu düşünmüş ya da aşkı anlatamayacağını düşünüp, değinmemiş.
Sonuç olarak orta halli bir klasikti benim için.

Gelelim kitabımıza; Önce asıl okumayı amaçladığım yeri değil de yan konuları okudum, Yan konular- İnsan ve temsil ettiği kendini üzerine-üzerinde çok durmadan direk Öğütler ve Özdeyişler kısmına geçtim.
Yan konuları okurken, kendimi hem Emerson’un İnsan Görkemi’ni hem de Montaigne’nin Denemeler’ini okuyor gibi hissettim. Cümleler arasında neredeyse boşluk yok, sık sık tekrara düşmüş, konuyu anlatmaktan ziyade konu üzerine düşünmüş. Müthiş bir sabır gerektiriyor. İlk 30 sayfası tek paragrafla sığdırılabilirdi. Kendi düşüncesini anlattıktan sonra düşüncesini destekleyen sözlere yer vermiş, Denemeler’de böyleydi.

Öğütler ve Özdeyişler kısmında insana ve ilişkilerine dair bilmediğim çok şey öğrendim, yazar numaralandırarak gitmiş, art ardına öğütler vermiş, tespitler yapmış. İnsanı ve ilişkilerini bunun kadar güzel anlatan bir kitap görmedim. Abartısız söylüyorum 100 kitaba bedel. Bundan başucu kitaplarımdan birisi olacak. Mutlaka okuyun daha da önemlisi mutlaka okutun.

Yazılanların % 60'ı şiir tadında yazılmış günlükler. Geri kalanı özlü sözler. Genelde bildiğimiz sözler, hissettiğimiz duygular farklı şekilde dile getirilmiş ama hiç duymayacağınız sözler var. Yeterli vaktiniz varsa okuyun ama çıtayı yüksek tutmayın.

Her şeye karşı olan bir adam. Dine, devlete, geleneğe, insana... âdeta karşı olmak için var olmuş ve var oldukça karşı olacak, dimdik olacak bütün inanılmışlığa, değerlere. Insanlardan yüksekte olduğum için onları küçük görüyorum, yükselmemin nedeni ise inandıkları Hıristiyanlığa savaş açmış olmam diyor.
Bu herifin sözleri çok aydınlatıcı, kulağa küpe yapılası.
Filozof dediğin böyle oluyor herhalde.

Elveda Nietzsche.
Söz diğer kitapların için de yanına geleceğim.