E-Dergi

Hüdaverdi Adam isimli zat ın derlediği bu eser oldukça geniş kapsamlı bir eser. 'Şeyhül Ekber' İbn Arabi İslam tasavvufunun belkide en önemli temsilcilerinden. Böyle bir zat ın , İslamiyetin en fazla tartışılan mevzularından biri olan Kaza ve Kader kavramları üzerine üretiği düşünceleri gerçekten ilginç. Kitabı derleyen sadece İbn Arabi'nin görüşleriyle yetinmemiş bunun yanısıra ehl-i sünnet ve diğer mezheplerin bakış açılarına da yer vermiş eserinde. Kaza ve Kader mevzuları çok tartışılagelmiş mevzular olmakla birlikte, bu mevzular bağlamında çeşitli mezheplerin kurulmasınada yol açmıştırlar.Bu okuyacağınız eser de sizin sorularınıza yada beklentilerinize karşılık vermeyebilir, ancak bu kavramlara İbn Arabi gibi değerli bir zatın ve İslam mezheplerin bakış açılarıyla bakmak, bir Müslüman için oldukça yararlı olabilir . Eser, yorumun başında da söylediğim gibi çok kapsamlı. Kaza ve Kader kavramları birçok yönden değerlendirilmiş ve bence oldukça yararlı bir eser. Şeyhül Ekber'in bu eserini konuyla ilgisi olan herkese tavsiye ederim.

Eser temelde üç bölümden oluşmuştur. İlk bölümde esma ve müsema gibi kavramlara açıklık getirilmiştir, ikinci bölümde ise İmam-ı Gazali'nin Esma-ül Hüsna şerhine yer vermiştir, son bölümde ise eserin çevirisini yapan zatın esma şerhi ve esma zikrinin önemi mevcuttur. Bu son bölümün daha iyi anlaşılması için Ahmet Hulusi'nin "Dua ve Zikir" kitabını tavsiye ederim. Esma-ül Hüsna'nın önemi, "Allah'a güzel isimleriyle dua edin" ve "Allah ahlakıyla ahlaklanın" gibi ayetlerde ve sahih hadislerde çok açık bir şekilde belirtilmiştir. Eser gerçekten içerik bakımından oldukça zengindir. Tek problem kitapta çok fazla yazım hatası var .Bu olumsuzluğa rağmen eseri herkese tavsiye ederim.

İlk 80 sayfasını okuduğumda eser, diğer İbn Arabi eserlerinden farklı olarak çok alalade ve sıradan geldi. Ama daha sonraki bölümleri da okuduğumda, önemli bir eser olduğuna kanaat getirdim. Ahlak kavramının evrenselliği,manası,yorumu çağlar boyunca tartışılmışdır. Özellikle batı toplmunda Nietzche, Schopenhauer gibi filozofların ilgi alanıdır. İbn Arabi bu eserinde şerri yasalara ve hadislere dayanan güzel ahlaklılığı anlatmaya çalışmış. "Allah ahlakıyla ahlaklanın" diyen peygamber efendimizin gösterdiği yolda ilerleyen 'tevhid' toplumumuz, yani Allah tan başka ilah yoktur diyen toplum şimdi kendine para, mevki, otorite,... gibi ilahlar edinmiştir. Bunun sebebi ise batının deli gömleğini giyip onların hak yolundan kopmuş ahlak yasalarının (küfrünü) benimsememizdir. Bu kötüye giden zamanda "Allah ahlakıyla ahlaklanmak" isteyenlerin okuması gereken bir eser tavsiye ederim.

Yazar bu eserinde genel bir mevzu üzerinde durmamış. Eser çeşitli islami konular hakkında yapılan sohbetlerden oluşmakta. Yazar anlaşılmamış ve merak edilen bazı konulara açıklık getiriyor. Ahmet Hulusi'nin diğer eserlerinin özeti niteliğinde. Eserin olumsuz tarafı ise diğer Ahmet Hulusi eserlerinde olduğu gibi çok açık olmayan, yapay yorumlar. Ahmet Hulusi her bir islami ritüelin manasını açıklama gibi gereksiz ve kolay olmayan bir yol seçmiştir. İslami ritüellerin veya kavramların her birini insanların idrak etmesi mümkün değildir. Alim olan Allah tır, biz basiretimiz ve yeteneğimiz ölçüsünce bilebiliriz yani ilmimiz sınırlıdır. Ancak Ahmet Hulusi'yi daha önce okuyup etkilenenlerin okuması gereken bir eser. Çünkü daha öncede dediğim gibi diğer eserlerinin özeti niteliğinde.

İran devriminin çıkışındaki fikir adamlarından olan Ali Şeriati'nin bu kitabı gerçekten çok önemli bir eser. Kitap batının dünya görüşünün ve siyasetinin Müslüman toplumlar üzerinde oluşturduğu sömürü,kapitalist sistem,haksızlık, adaletsizlik gibi olumsuz etkilerinden bahsediyor. Bu etkiler karşısında Müslüman toplumun alternatif bir dünya görüşü oluşturması gerektiğini savunuyor. Yazar bu yanıyla Türk yazarlardan İsmet Özel'e çok benzemekte. İslam dininin sufilerin anladığı şekide sadece bireyci değil aynı zamanda , belkide bu islami dünya görüşünün oluşmamasında önemli bir faktör olan, toplumcu bir yönede sahip olduğunu vurgulamakta. Bu düşüncelerinde de ilham aldığı kişi 'çağımızın Mevlanası 'olarak bildiğimiz Muhammed İkbal dir. Yalnız kitabın genelinde daha çok kendi görüşlerini açıklamıştır. Kitabın adı 'Biz ve İkbal' olmasına rağmen, İkbal den sadece kısa alıntılar yapmıştır. Çok değerli bir eserdir. Yok oluşa ve yabancılaşmaya doğru giden toplumumuzun durumundan rahatsız olanların mutlaka okuması gereken bir eserdir.