E-Dergi

Popüler tarzda yazılmış fakat edebi yönden son derece yüksek kaliteli bir kitap.Bir gün Kadir Mısıroğlu hoca ile sohbet ederken bana sormuştu şu an ne okuyorsun;bende Hammer okuyorum hocam demiştim.Bana;yahu Hammer okunur mu ? bari Alphonse de Lamartine oku o adam daha objektiftir demişti.Şimdi Kadir hocaya hak verdim doğrusu.

Lamartine’nin bu Osmanlı tarihi serisi üç cilt olarak “Bilge kültür sanat” yayınevi tarafından yayınlanmış.Bence yayınevi büyük bir hizmet yapmıştır.Şimdi ise ben bu ilk cildi okumuş bulunuyorum.Ve kitabın bende bıraktığı ilk intiba oldukça müsbet yöndedir.

Dikkatimi çeken en büyük husus ise yazarın ne kadar objektif olduğudur.Sanki kitabın yazarı Avrupalı bir Fransız ve Katolik değil de bu dünyanın dışında yaşayan farklı bir türün tarafsız bir unsuru gibi davranmasıdır.Bu konuda yazarı tebrik etmek gerekir.Yazarın hataları yok mu ? Elbette ki var,olacaktır tabiî ki bu gayet doğaldır.

Yazar bu ilk ciltte Osmanlının kuruluşundan Fatih’in ölümüne kadar olan olayları şairane bir biçimde aktarmaktadır.Merak ettiğim bir konu acaba yazar da kitabı üç cilt olarak mı yazdı ve cilt isimlerini kendi mi koydu yoksa bu yayınevi veya mütercim tarafından mı yapıldı.

Kitap popüler tarzda yazılmış bir Osmanlı tarihidir.Koskoca Osmanlı tarihi elbette ki iki cilde sığabilecek değildir.Fakat yazar bazı yerleri oldukça kısa tutmuştur.Mesela Sultan Reşat dönemi ile Sultan Vahdettin dönemini.Ayrıca Vahdettin den sonrasını da oldukça özet vermiştir.Öyle ki sanki hiç yokmuş gibi...

Yazar tarihi yorumlamaktan kesinlikle acizdir.Sadece yapılan yorumları aktarmakla iktifa etmiştir.Yazar çok farklı ve kısıtlı bir kaynakça kullanarak kitabını yazmıştır.Yazarın kullandığı belli başlı kaynaklardan ilk dikkati çeken ise İsmail Hami Danişmend’dir.Bunun yanında Hammer den de oldukça istifade etmiştir.Yazar Ahmet Cevdet paşa ve İsmail Hakkı Uzunçarşılı gibi muhafazakar isimlerden ve Enver Ziya Karal gibi daha laiklik yanlısı tipleri de kullanmıştır.

Yazarın tarih yorumu İsmail Hami Danişmend ile tam olarak örtüşmektedir.Bu demek oluyor ki;yazarın Osmanlı anlayışı ve Osmanlı’ya bakışı Danişmend tarafından şekillendirilmiştir.İsmail Hami Danişmend’in ırkçı bir insan olduğu ve tarihide bu çerçeveden ele aldığı çok iyi bilinen hususlardandır.Dolayısı ile yazar da her ne kadar bu konuda ırkçı gibi görünmemeye çalışsa da maatteessüf durum bundan ibarettir.Hani derler ya kılavuzu karga olanın.. Acaba tarihte kılavuzu İsmail Hami olanın durumu nedir ? Neden doğru dürüst bir tarih yazıcılığımız yok acaba ? Bakıyorsunuz bütün tarihçiler adeta kafatasçılık gayyasına yuvarlanmış gibi..

Yazarın kitapta kaynak gösterme tarzı da çok enteresandır.Daha önce böylesine hiç rastlamamıştım.Bunu görmek için kitabı okumanız gerekir.Ben bu kitabı beğenmedim ve tavsiyede etmiyorum.Aslında kitapta eleştirilecek çok nokta var bunları not aldım fakat yerimiz dar olduğundan bu eleştirilere yer veremeyeceğim.

Kitapta yeni bir şey yok,her zamanki bildiğimiz Osmanlı tarihini anlatıyor.Yalnız Osmanlının siyasi tarihini anlatan kitapta;Osmanlının medeni,dini ve kültürel anlamda tarihi hiç ele alınmamıştır.Yazarın objektif olduğunu ise hiç düşünmüyorum.Bence okuyarak vakit kaybetmeye hiç gerek yok.

Kitap edebi zevkten tamamen yoksun ve oldukça da sıkıcıdır.Zaten kitabın ilk ikiyüz sayfası sosyolojinin kaynakları ve tanımlamasına ayrılmıştır.Kitabın bana tek katkısı ise sosyoloji kelimesinin etimolojik açılımını öğrenmem olmuştur.

Gerçekten çok harika bir eser.Üstadımız Muhammed Hamidullah,İslam’la yeni tanışanlar için veya İslam’ı öğrenmek isteyenler için çok güzel bir çalışma yapmıştır.İslam’ı hemen her yönü ile ele alan kısa fakat öz açıklamalarla sunan bundan daha iyi bir eser yoktur herhalde.Eğer bir kimse sizden İslam hakkında bilgi edinmek için bir kitap tavsiye etmenizi isterse çekinmeden bu eseri tavsiye edebilirsiniz.