E-Dergi

Gazeteci Baring mektuplarında sırp ve bulgarları övüyor, Türk'leri bazı mevzularda haklı görmekle beraber düşmanlarına karşı aciz ve yenilmesi gereken insanlar olarak görüyor, üstü örtülü olarak küçümsüyor. Anlattıkları İttihat ve Terakki hakkındaki mütalaaları hariç çok ehemmiyeti haiz değil bence. Fakat kitap bir ingilizin içini bilmemizi sağlıyor.

Kobakizade İsmail Hakkı beyin memleketi olan Kavala'nın Sarışaban köyünden başlayarak yaşantısını, Lozan mübadili olarak Türkiye'ye gelişini, bu arada Balkanlarda olan biten ve başına gelen hadiseleri anlattığı vesika niteliğinde bir kitap.

Gazeteci Eşref Edip'in çıkardığı mecmua Sebilürreşad marifetiyle ve başyazarı Mehmet Akif'in yazılarıyla milli mücadele yıllarında yaptıkları hizmetler, Mehmet Akif'in camilerde halka yaptığı konuşma ve telkinler, Kastamonu'da halkı örgütlemeleri ve milli mücadeleye hazırlamaları, talim ettirmeleri; bütün bunlar yaşandığı gibi anlatılıyor.

Türkiye'yi savunuyorum isimli küçük kitap, doğuda askerlik yapmış, Türk'leri yakınen tanımış, Türk hasletine hayran kalmış Fransız askeri Leon Rouillon' ait. Fransa'nın ali menfaatleri için Türkiye'den taraf olması, dolayısıyla üstün bir milletin dostluğunun kazanılması gerektiğini izah ediyor. Her bakımdan balkan devletleri ile Türkiye'nin mukayesesi yapılarak Türkiye'nin dostu olmak gerektiğini haykırıyor, Fransız kamuoyunu uyandırmaya uğraşıyor.

Mehmet Akif paşanın anıları isimli bu kitabın aslında Türk-İngiliz ilişkileri bakımından çok önemli bir vesika olduğu muhakkaktır. Ancak tercüme edilirken cümlenin aslına sadık kalmak yerine ifade ettiği manaya sadık kalınsa ve birkaç parçaya bölünse idi cümle daha anlaşılır olurdu kanaatindeyim. Cümleler çok uzun ve ağdalı bir yapısı var. Ama tarih ile uğraşanlara bulunmaz bir kaynak.