E-Dergi

Muhteşem Kitapyurdu ailesinin bir üyesinin tavsiyesiyle okudum, teşekkür ederim. Yazarın (ABD’de evliliklerin %50 boşanmayla sonuçlandığı) 1980lerde çok satan kitabında, kadınların, bağımlılık için eğitildiğini, ergenlikten itibaren özgüven eksikliğine zorlanarak bastırılmış korku/tutumlara sahip olduğunu, başkalarının yorumlarına bağlandığını, ailesine adanan kadının sığıntı/hizmetçi olduğunu, çatışmalarla yüzleşip bağımsızlığını ilan ederek herşeyden kaçınca özgürlüğe erişeceğini söyler. “Çocuk sorumluluğu” ile ilgili bir cümle geçmeyen kitabı okuduğumda, ABD’de kadın/aile ve beğendirme kültürü (Alfred Adler/David Riesman), özgürlük (Erich Fromm), yaşam anlamı (Viktor Frankl), toplumsal dayanışma (Danimarka), anne/baba eğitimi ve liyakate göre iş (Finlandiya), hayat nedir (Kuran) gibi referanslarla, kapitalizmin (ve cahiliyenin) kadını/erkeği insanlıktan çıkartıp, anlamsızlık/suç/şiddet/intihar/depresyon/ilaç/uyuşturucuya sürüklediğine tekrar iman ettim. İnsan, niye yaratılmıştır?

Nörobilim doktoru Michel Desmurget’in ödüllü bu kitabı, “kitap okumanın önemi üzerine” bir şaheserdir. Çığ gibi artan dijitalin/ekranların etkisiyle çocukların okumadığını (ve PISA sonuçlarını), beynimizin öğrenmek için yaratıldığını ve okumanın anlamak olduğunu (anlamanın da internetten cevap bulmak yerine dil ve kültürel bilgi gerektirdiğini), çocukların okuması için ortak okumayı/yönlendirmeyi ve işin ailede başladığını, basılı kitapların dijital/sesli kitaplar da dahil herşeyden üstün olduğunu, kitap okumanın faydalarını (düşünceyi inşa etmek gibi) listelediği, “Okumanın yeri doldurulamaz, hem görünmez hem de evrensel bir öğretmendir” cümlesiyle özetlediği muhteşem bir kitap olmuş. Araştırmalar böyle yapılır ve böyle derlenir, kitap da böyle yazılır, helal olsun. (Özellikle bebek bekleyen) bütün ebeveynlere ve ilerici öğretmenlere tavsiye ederim. Fransa kitap okuma seferberliği yapıyor, çocuklardan telefonları yasaklıyor, haydi Türkiyem, uyanmak ve ayağa kalkmak zamanıdır.

Global çok satan listelerde yer almış bu kitap, akademisyen veya psikolog olmayan, İskoçyalı genç bir gazeteci tarafından değişik kaynaklar derlenerek oluşturulmuştur ve nedenlerle sonuçlar birbirine girmiştir. Örnek: uzun süreli okumanın kaybolması neden değil, (Michel Desmurget’in ödüllü Okutun kitabında ispatladığı gibi) sonuçtur. 9.Neden olan beslenme bozulukları ile ilgili Ultra İşlenmiş İnsanlar, 12.Neden olan çocuk eğitim sistemleri ile ilgili Finlandiya Eğitim Sistemi üzerine şaheserleri öneririm. Ancak, bu kitapta bile global sosyal medya kartellerinin kamu(dünya) mülkiyetine alınması önerisini takdirle karşıladım. Sonuç bölümünde yer alan anlamınızı bulmak için İnsanın Anlam Arayışı, bütün sosyal medya/dijitalin hedeflediği insanın psikanalizi için “Ben ve Biz” adlı şaheser, yukarıdaki kitaplarla birlikte Kitapyurdu’nda bulunmaktadır. Okudukça ve düşündükçe insan şunu anlıyor: Dünyanın daha insani bir yer olması için bütün branşlarda insani sistem tasarımı gereklidir.

ABD’de çıkan psikopati/narsizm araştırmaları üzerine Olgunlaşmamış Ebeveynlerin Yetişkin Çocukları, Boşluk Hissi, Bütün Beyinli Çocuk, Yetenekli Çocuğun Dramı gibi psikopat/erdemsiz çocuk yerine insan yetiştirmek için kitaplar yayınlandı. Gaslight Etkisi ise, gaslight adını koyan 30 senelik psikoanalist Dr. Robin Stern’in çok ses getiren kitabıdır. Mobbing’in daha üstüdür gaslighting. Bir psikopatın/narsistin halüsinasyon ve yalan pençelerine düşen bir kişinin yaşadıklarını, 3 aşamada anlatıyor: inanmama, savunma (belki de haklısındır) ve depresyon (hepsi benim suçum). Gaslight belirtileri, nasıl kurtulunacağına dair her aşamada pratik yolları ve gaslighting tiplemeleriyle enfes olmuş bu kitap. Bölümler arasında bazı tekrarlar olsa da, ve genellikle kadın/erkek ilişkilerine odaklansa da, memleketimizde çok karşılaşılan bir durum olduğuna inandığım için gençler başta olmak üzere herkese öneririm. Her türlü beladan kurtuluş yolu: insan olmaktır.

İngiliz yazar Alain De Botton’un bence en güzel kitaplarından birisidir. Marcel Proust’un Kayıp Zamanın İzinde adlı 3000+ sayfalık dev roman okuması üzerinden bazı sorulara cevap aramasıdır bu kitap: Kendimiz için okumak, zamanın keyfini sürmek, acı çekmenin faydaları, insanları anlamak, arkadaş olabilmek, detaylardaki incelikten tat almak, yani kısaca ölmeden önce bugünü yaşamayı sevmek gibi. Sonunda, kitap okumanın ruhsal yaşamın eşiği olduğunu ve insanı hayata döndürdüğünü belirtirken, listelediği hastalık belirtileri başlarsa (bir yazarı kahine dönüştürmek gibi) okumayı bırakmayı da ekler. Bu kitap bize şunu gösterir: herkes kendi (dünya/hayat görüşünü de içeren) kapasitesiyle okur bir kitabı, ve kitaplar (yani psikolog/gözlemci yazarlar, mesaj taşıyan peygamberler gibi başka insanların gözleriyle de bakmak) bizi gerçek yaşam mutluluğuna kavuşturur. Sonunda şunu düşündürür: Benim hayatıma en çok değer katan/beni yaşama döndüren kitap(lar) hangisidir?