E-Dergi

Kuran’da Ankebut/20’deki (Yeryüzünde gezip dolaşın ve Allah’ın ilk yaratılışı nasıl başlatıp devam ettirdiğini görün) paleontoloji emrinin ilk adımını hayata geçiren Charles Darwin’in şaheseridir. Kitap, 1859’a kadarki görüşlerin değerlendirilmesi ve değişimin (horozun evcilleştirilmesi gibi) olduğuna dair gözlemle başlar. Sonrasında, doğanun etkisinde çeşitlenme/değişim, doğal seçilim/denge, çeşitlenmelerin nasıl olduğuna dair teorileriyle devam eder. İçgüdü ile akıl, melezlik, coğrafi dağılım, morfoloji, embroyoloji gibi kuramının kısımlarını açıklarken, bombayı patlatır: ara türler dahil olanları anlamak için jeolojik kanıtlara/fosillere ihtiyaç duyulduğunu söyler. Son cümlesi: yaşamda, Yaratıcı tarafından birkaç veya tek bir formla basit bir bir başlangıçtan bu kadar formu yaratmasının kavranmasında ihtişam vardır. Subhanallah der, tekrar iman edersiniz. Kitabın orjinalinde ne evrim ne de maymun geçmektedir. Bu kitaptaki Kurani emir olan geziler başka, pazarlanan Darwin başkadır.

Yazılım mühendisi ve makine öğrenmesi uzmanı Sean Gerrish, önsözünde şöyle yazmış: bu kitabı yazdım çünkü ben böyle bir kitabı okumak isterdim. İşte meraklı bir mühendisten muhteşem bir kitap. Yapay zeka olarak lanse edilen, sürücüsüz araçların, öneri programlarının, satranç, go, bilgi yarışmalarında dünya şampiyonlarını yenen bilgisayarların, arka planlarında işleyen görüntü tanıma için sinir ağı, doğal dil işleme ve simülasyon algoritmalarını o kadar basit bir şekilde anlatıyor ki ortada ne yapay ne de robot kalıyor, tek olay algoritma. Bu “sözde” başarılarla yayılan yapay zeka korkusunu yerin dibine indiriyor. Yazara, çevirmene, Tübitak’a ve Kitapyurdu’na teşekkür ederim. Analitik zekası ve/veya yazılım hevesi/merakı olan lise öğrencileriyle birlikte, bütün yazılım/endüstri/matematik üniversite öğrencilerine şiddetle tavsiye ederim. Muhteşem kitaptır. (Yapay zeka gerçekleri için diğer iki önerim: Yapay Zeka Miti ve İnsan ve Makine)

1714’te yayınlanmış bu şiir, İngiltere’deki Aydınlanma Dönemini hicivleriyle eleştiren Alexander Pope’un en çok bilinen klasiğidir. Muhteşemdir. Sözde soyluluk kelimelerinin kullanımıyla, makyaj masası ve kozmetik tapıncının kutsanmasıyla, saçtaki bir bukle için ülkemizi bile feda ederiz gibi ironileriyle, mücevherlerin özel olarak korunmasıyla, dedikodunun tek bilgi olmasıyla, son nefesinde tövbekar olmayan tiran üzerinden (Dante’deki) son nefeste kurtuluş hayaline göndermesiyle, hastalığı bile pahalı yorganlar içinde yapmacıklı olarak tanımlamasıyla, hem güldüren hem de günümüzdeki benzerliği ciddi düşündüren bir şiirdir. Periler, Shakespeare’den ve John Milton’ın Kayıp Cennet’inden fırlamış gibidir. Yunan Klasiklerini İngilizce’ye çevirmiş Alexander Pope’un, bu şiirinde Tevrat’tan, Aeneas destanından, mitolojiden ve astronomiden referanslar bulunmaktadır. Türkçe çevirisi muhteşemdir, çevirmene bravo/helal olsun. Edebiyat ve hiciv şaheseridir, kesinlikle öneririm.

Yönetime ilgimden dolayı Kitapyurdu’nun haftalık bilgilendirmesinde görüp ilk kitabı aldım. Kitap, amerikan orjinli temelsiz, basit ve demode olmuş kitaplardaki teorilerden alıntılarıyla, 5-10 sayfa aralarla bile tekrar etmesiyle, daha 1.bölümde yönetimin ilk işini ıskalamasıyla, yönetim tarihi diye bir bölüm barındırıp endüstriyel kapitalizmden bahsetmemesiyle, stratejik yönetimin tanımını yanlış vermesiyle, kategori yönetimini tamamen ıskalamasıyla, referanslarda bile tekrarlarıyla, hem yazarın hiç yönetim tecrübesi/bilgisi olmadığını hem de kitabın yayınlanmadan önce tashihten geçirilmediğini ispat etmektedir. Üniversitede işletme bölümünde okuyan meraklı bir öğrenci grubunun, bu kitaptan daha iyi bir kitap derleyebileceğini düşünüyorum. Adının bir harfini bile haketmeyen bu kitabın yerine, dünyanın en iyi yönetim kitapları olan Drucker’ın Yönetim’ini, Japon Yönetim Sanatı’nı ve eğitimde yönetim ve dönüşümle ilgilenler için Estonya Eğitim Sistemi kitaplarını tavsiye ederim.

Alinksy, amacının, zengin, yoksul ve orta sınıf olarak ayırdığı toplumda, yoksulların adalet için gücü nasıl elde edebileceklerine dair pragmatik ilkeleri belirlemek olarak belirlemiş. Makyavelist ve erdemsiz ABD’deki ahlaka/etik ilkelere bakışı çok güzel özetlemiş. Örgütleyicinin eğitimini ve iyi bir aktivistte olması gereken merak, saygısızlık, hayal gücü, mizah, daha iyi bir dünya hayali, organize kişilik, özgür ve açık bir zihin, iletişim özelliklerini anlatmış. Güç sürecinin nasıl işlediğinden, taktiklerden, zamanlamadan, alaydan, baskıdan, geleceğin lideri için ideal hapis süresinden bahsetmiş. Kitapta, siyahi kardeşlerimizin senfoni orkestrası konserinde yellendirilmeleri gibi komik ancak işe yaramış aksiyonlar olsa da, bu kitap ancak erdemsiz ülkelerde yapılabilecek protestoları içerir. Bu yöntemlerin, Japonya/Finlandiya gibi ülkelerde veya Hz.Muhammed’in hayatında karşılığı yoktur. Gerçek kurtuluş reçetesi, Ezilenlerin Pedagojisi’ndeki gibi TOPYEKÜN UYANIŞ’tır.