E-Dergi

İnönü döneminde çıkarmış olduğu Markopaşa, Merhumpaşa, Malumpaşa ve Alibaba dergilerinde çıkan yazılar için konuşacak olursak Sabahattin Ali'nin koyu bir muhalif olduğunu görürüz. Tek parti döneminin getirmiş olduğu bıkkınlık, dergi ve gazetelere olan yoğun baskı ve sansür, hükümetin yoğun propangası, yöneticilerin toplumdan kopuk olmaları, Atatürk ilke ve inkılaplarından ayrılmaları Sabahattin Ali tarafından halkçı bir bakış açısıyla mizahi bir dille eleştirilmiştir. Bu yazılar dolayısıyla dergileri kapatılmış ve farklı isimlerle tekrar çıkarılmıştır ayrıca çoğu zaman dergileri basacak matbaa bulunamamış, basıldığında da bazı şehirlerde toplatılmıştır. Bu yazılardan benim çıkaracağım sonuç Sabahattin Ali'nin bir komünistten ziyade kapitalizm ve emperyalizm karşıtı ülkesini ve milletini seven halkçı bir insan olduğudur.

Eğer kitabı alma konusunda kararsız kalıp bu yorumları okuyorsanız tavsiyem düşünmeyin sepete atın.
Ortalama bir kitap okuyucusu olarak okurken çok keyif aldığımı söyleyebilirim. Tamamen hayatın içinden bir konular olması ve sade anlatımı kitabı akıcı kılmış. İlgi çekici olmasının bir diğer sebebi de Rus eseri olmasına rağmen bölgeler arası değişen imkanlar, zorlu hava koşulları, insanların sağlığını önemsememesi ve cehalet gibi günümüz Türkiye'sinde yaşayan sorunlarla inanılmaz bir paralellik bulunmasıdır. Ayrıca kitabın bir bölümünde morfin bağımlısı bir doktorun anıları var ki bir bağımlının psikolojisi ve geçirdiği evreler ancak bu kadar güzel anlatılır. Bulgakov aynı fikirde olmadığı için Sovyet iktidarının gadrine uğramış ve o dönem yeterli değeri görememiş olmasına rağmen kalemi gayet güçlü bir yazardır.

Akıcı ve mizahi bir dille yazılmış bir eserdir. Yazıldığı dönem itibariyle yaratıcı bir fikir olmasına rağmen roman biraz üstünkörü yazılmış yani olaylar bir anda gelişmiş ve bir anda sonlanmıştır. Eğer kitapta bir Sovyet eleştirisi var ise bu insanların ya da canlıların doğalarında olan şeyin bilim ve sistemler tarafından değiştirilmesinin zor yahut imkansız olduğu gibi bir eleştiri olabilir fakat biz bilim, eğitim ve sistemler yoluyla insanlar ve hayvanların değiştiğini artık biliyoruz. Biraz özen gösterilseymiş daha derin, daha doyurucu bir eser ortaya çıkabilirmiş. Yine de gayet okunabilir tavsiye edilir.

19 ve 20. yy. dünya tarihini derinden etkileyen komünizmin fikir babaları (Marx-Engels) tarafından yazılan bir bildiridir. İdeolojilerinin ne olup ne olmadığını anlatmışlar, suçlamalara cevap vermişlerdir. Dünya üzerindeki bütün proleterlerin birleşmesi ve devrimler yaparak üretim araçlarını ve siyasal iktidarı ele geçirmesi gerektiğini hararetli bir şekilde anlatmışlardır. Fikirlerini beğeniriz ya da beğenmeyiz fakat bu kişiler ve bu bildiri birçok kişiyi etkilemiş birçok toplumsal hareketlere neden olmuş ve büyük savaşların çıkmasına sebep olmuştur.

Muğlak cümleler okuyup düşünüp derin anlamlar arayanlar için iyi bir kitap ama benim gibi daha elle tutulur ve net fikirler arayanların basit bulacağı bir eser. Beğendiğimi söylemem zor olur.