E-Dergi

El Mustafa adlı bir ermişin 12 yıl kaldığı Orphalese adlı kentten ayrılırken kentin sakinlerine verdiği öğütlerden oluşan bir kitaptır. Ermişin evliliğe, çocuklara, dostluğa dair görüşlerini beğensem de katılmadığım düşünceleri de çok fazla. Çok fazla şiirsel bir dil, zorlama benzetmeler ve her yere çekebileceğiniz üstü kapalı anlatımlar her biri aforizmamsı cümleler... Gerçek hayatta birisi böyle konuşsa herhalde yanından kaçar gideriz. Çok fazla tutulmasının ve beğenilmesinin sebebini de kitabın kısa olmasına ve derin anlamlar taşıyor gibi görünmesine bağlıyorum çünkü insanlar hap bilgiyle yetinmeyi seviyor. Birçok filozof ve düşünürün kitapta tek sayfada bahsedilen konular hakkında derinlemesine analiz yaptığı kitaplarının bu kadar ilgi görmemesinin başka bir açıklaması olamaz.

Dünyanın geçmiş dönemlere göre ivmelenen bir nüfus artışı olduğunu; tarım ve sanayi devrimleriyle birlikte de doğal kaynakları hızlı bir şekilde tükettiğimizi; 21. yy. sonlarına gelindiğinde dünya nüfusunun 10 milyar olacağından bahsetmiş ve bu nüfusun kaynak sıkıntısı yaşayacağını dile getirmiştir. Hatta tablolarla da tezini çok güzel bir şekilde savunmuştur. Buraya kadar zaten karşı çıkılacak bir durum yok fakat daha sonra bilim dünyasının sunduğu çözüm fikirlerinin uygulanmasının zor ve maliyetli olduğunu öne sürerek bunların çözüm olmadığını iddia etmiştir. Yazar kendi çözümünü açıklamaya gelince de sadece insanların az tüketmesi gerektiğini savunmuştur. İçinde bulunduğumuz kapitalizimin zirvesinde ve tüketim çağında sunduğu çözüm önerisi komik olmaktan öteye gidememiştir.

Belirli bir olay örgüsü, kurgusu, yeri ve zamanı olmadığı için sıra dışı bir roman olmuş. Bu tarz kitapları yorumlamak ve roman üzerinde ortak bir kanıya varmak zor olduğu için farklı kişilerce farklı şekillerde değerlendirilebilir. Kitap bittikten sonra ne okudum ben diyebilirsiniz. Ben topluma katılmayı becerememiş veya istememiş bir kişinin hasta yatağında bilinci yarı açıkken kafasından geçen bulanık iç içe geçmiş anılar ve düşünceler olarak yorumladım. Belirttiğim gibi mutlaka daha farklı yorumlayanlar da olacaktır.

Voltaire'nin hayatının sonbaharında yazdığı, kendisini cahil bir filozof olarak tanımladığı bir kitaptır. Çoğu filozofun ve düşünce insanının fikirleriyle alay etmekten de geri kalmamış fakat kendi düşünceleri de bir o kadar bulanık bitirdikten sonra kafamda kuşkuculuğu ve alaycılığı dışında bir sıfatı oluşmadı. Kitabı okurken felsefi terimler ve uzun cümlelerden yoruldum fakat beni asıl yoran 150 sayfalık kitabın 55 sayfasının notlar kısmından oluşması. Sürekli bir numarayla karşılaşıp çevirmen tarafından yazılmış uzun uzun notları okumaya çalıştım ve daha sonra tekrar kitaba döndüğümde konudan kopmuş buldum kendimi. Notlarını sayfa altlarına koymaları okuyucunun işini kolaylaştırırdı.

Başlangıçta biraz sıkılabilirsiniz ama 19. sayfadan itibaren hikaye başlıyor. Arka kapağında başkarakterin intikamı için yola düştüğünden bahsediyor ama ben bu kadar zorluğa katlanmasının sebebinin ayrıca kadına duyduğu aşktan da kaynaklandığını düşünüyorum. Ayrıca bir insanın dünyasının büyüklüğüyle mutluluğunun ve huzurunun büyüklüğü arasında negatif bir ilişki olduğu gibi bir alt metni var.