E-Dergi

Osprey Büyük Komutanlar serisine haklı olarak giren Eyyûbî’nin yaşadığı dönem çalışmada sosyolojik olarak anlatılırken, bu büyük komutanın etnik kökeni konusunda çeşitli iddialar öne sürülmüştür. Müellifin Türkiye, Irak, Suriye, Ürdün ve Boston gibi bölgelerden kendi çektiği fotoğrafların da yer aldığı eser haritalarla desteklenmiştir. Eyyûbî’nin Haşhaşi tarafından uğradığı suikast de çizimle anlatılmıştır. Bu çalışmada Eyyûbî’nin hayat öyküsünü okurken döneme dair bilgilerde göze çarpmaktadır. Bunlardan en belirgini olan Haçlılara dair çeşitli bilgilerde okurun ilgisine sunulmuş.

İstanbul’un fethinden 1000 yıl önce yenilmez güçlü Roma’ya 453’te adeta parçalarcasına zarar veren ve yıkılışının önünü açan “Tanrının Kırbacı” lakaplı Attila’nın milleti Hunlar, Hazar’ın batısından Balkanlara kadar olan topraklarda hüküm sürmüştür. Bir bilinmez olarak tarihteki yerini koruyan Hunlar, Tuna’nın diğer tarafına Gotları sürmüş ardından Roma’yı haraca bağlamıştı. Romalılar Hunları eşkıya sürüsü olarak görerek hafife almışlardı. Elbette bu büyük hataydı. Balkanları baştan başa ekin hasadı gibi biçen Attila’nın Romalılar gibi savaş makineleri de mevcuttu. Söz konusu çalışmada Hunların ve Attila’nın kim olduğuna dair önemli anekdotlar bulunmaktadır. Kesin olmayan bilgiler hakkındaki çeşitli iddiaların bir araya getirilmesiyle çalışma zenginleştirilmeye çalışılmıştır. Attila’nın ve ailesinin hayatının da detaylandırıldığı bu çalışmada, Hunlar hakkında hiç bilgisi olmayanın bile zihnine epey bilgi depolayacağı ve böylelikle meseleyi anlayacağı kesindir diyebiliriz.

Müellife göre, Romalılara kök söktüren Kartacalı komutan Hannibal antik dönemin en büyük komutanıdır. Büyük İskender ile de karşılaştırmalar dikkat çekiyor. Roma’ya saldırmak uğruna İberya’dan yola çıkan Hannibal’ın ordusuyla beraber Alpleri geçmesi ise o döneme göre büyük bir hadisedir. Muzaffer bir komutan olmasının yanı sıra sporcudur ve edebi metinlerde kaleme almıştır. Sami ırktan olmasına rağmen Yunanlı ve Romalı gibi davranabiliyor, hatta çok iyi Yunancada biliyordu. Tarihin büyük komutanlarından Hannibal’ın savaştaki başarılarının yanı sıra çokuluslu ordusu da dikkat çekiyor. Ordusunda birçok dil hakimdi ve böyle bir askeri birliği sevk ve idare etmek hiçte kolay olmasa gerek. Roma’nın kapısına dayandığına bu ülkeyi yok etmesi an meselesiydi. Fakat öyle yapmadı. O bir dehaydı, elbette başka planları vardı. Romalılara göre ise o bir barbar ve hayduttu. Çalışmada döneme dair görsellere de yer verilmesi metni anlaşılır kılmıştır. Hasmı olan komutanlarda çalışmada anlatılmıştır.

Paralı ordu kurarak basamakları tırmanmaya başlar. Taşradan çıkan ve soylu bir Romalı olma adına şaşılası azim gösteren Pompeius, önce babasından miras kalan “zimmet” davasından kendisini aklatır. Bunu da davaya bakan yargıcın kızıyla evlenerek çözmüştür. Savaştaki başarılarıyla, hızlı hareket etmesiyle ve zekasıyla nam salan Pompeius Akdeniz’de korsanları dize getirirken Asya’nın (Anadolu) da fatihi olmuştur. Mısır’dan Ağrı dağına Roma’dan Karadeniz’e şehirler kurmasıyla da bilinen bu komutan en tepede olmak uğruna birçok evlilikte yapar. Roma’nın soylu ve siyaset çevresinde, taşradan geldiğinden dolayı hiç sevilmez. Onlara göre, O, bir kabadayıdır. Sezar ile birlikte hareket etse de, iki numaraya yükselince işler değişir. Kendisini “Büyük İskender” olarak da görmeye çalışan ve bir şekilde devamlı dikkatleri üzerine çekmesini de bilen Pompeius hazin bir şekilde katledilir. Ölümünden 100 yıl sonra bile büstü yapılan, aynı zamanda Roma’nın son cumhuriyet döneminin en ünlü komutanıdır.

Tarihin arka planlarında unutulmaya yüz tutmuş Hindistan'daki Türk izlerini Derin Tarih farkıyla okuyabiliyoruz. Birbirinden kıymetli metinlerle bu sayı gerçekten özel bir sayı olmuş.