E-Dergi

John Wain’in Daha Küçük Bir Gökyüzü romanı, modern hayatın görünmez baskıları altında ezilen bireyin sessiz ama sarsıcı kaçış hikâyesini anlatır. Orta yaşlı Arthur Geary, ailesini ve işini geride bırakarak Londra’daki Paddington İstasyonu’na sığınır. Kalabalıkların içinde görünmez olmayı, kimseden bir şey beklenmeyen bir hayat sürmeyi arzular. Ancak roman, fiziksel kaçışın zihinsel ve duygusal özgürlük anlamına gelmediğini adım adım gösterir.

Wain, bireyin toplumla kurduğu ilişkiyi sorgularken yabancılaşmayı merkeze alır. Geary’nin “normal” hayatı reddedişi, çevresindeki insanlar için bir tehdit hâline gelir; çünkü düzen, sorgulanmadan sürdürüldüğünde güvenlidir. Roman boyunca anlatı yalnızca Geary’nin değil, ona bakan gözlerin de hikâyesine dönüşür. Bu çoklu bakış, okuru tek bir hakikate mahkûm etmez.

Kitap, yüksek tempolu bir roman değil; aksine sakin, ölçülü ve düşündürücü. Kalabalıklar içinde yalnızlığı, modern insanın daralan gökyüzünü anlatan bir roman. Okuyunuz efendim.

Yitik Ufuklar, dünyaya “Shangri-La” kavramını kazandıran, sakin ama derin bir roman. Gizemli bir uçak kazasıyla Himalayalar’daki gizli bir vadiye ulaşan bir grup insanın hikâyesi üzerinden, modern dünyanın yorgunluğuna karşı bir sığınak hayali kuruyor.

Zamanın yavaş aktığı, aşırılıklardan uzak bu ütopyada huzur; ilerleme hırsı, savaş ve doyumsuzlukla yıpranmış insanlık için bir alternatif olarak sunuluyor. Romanın merkezindeki Conway, Shangri-La’ya kusursuz olduğu için değil, sunduğu denge nedeniyle bağlanıyor.

1933 yılında yazılan, iki dünya savaşı arasının ruhunu taşıyan Yitik Ufuklar, bir maceradan çok bir düşünce romanı. Okura sessiz ama güçlü bir soru bırakıyor: Gerçek huzur mümkünse, onu seçmeye cesaret edebilir miyiz? Okuyunuz efendim...

Delirmeler Sarayı, Güray Süngü’nün okuru konfor alanından çıkaran metinlerinden biri. Roman, bir mekândan çok bir hâli anlatıyor: zihnin, hatıranın ve gerçekliğin iç içe geçtiği bir delirme eşiğini. Karakterler sanki aynı sarayın farklı odalarında dolaşıyor; her biri kendi geçmişiyle, suskunluğuyla ve yarım kalmışlığıyla yüzleşiyor.

Süngü’nün dili yer yer ironik, yer yer ağır ama bilinçli bir dağınıklık taşıyor. Okurdan hız değil dikkat istiyor; olaydan çok düşünceye, sonuçtan çok soruya yaslanıyor. Bu yüzden Delirmeler Sarayı bir “hikâye anlatmaktan” ziyade, okuru düşünmeye davet eden bir metin.

Süngü, bu romanı için "en iyi romanım" demiş. İyi mi kesinlikle çok iyi bir metin, ama en iyisi mi, bu konuda tüm Güray Süngü külliyatını okuyan bir okur olarak en iyi romanı olduğunu düşünmüyorum. Ben halen "İbrahim'in Kaybettiğini Bulmasıdır" kitabındayım. Yazara, güzellikler dilerim yazın hayatında. Okuyunuz efendim.

Spencer Holst’un Hatalı Toplar Enstitüsü adlı metni, beyzbolu bir spor olmaktan çıkarıp hayal gücünün oyun alanına dönüştürüyor. Klasik bir anlatıdan çok, kurallarla oynayan, olasılıkları kurcalayan ve oyunun ruhunu sorgulayan deneysel bir metinle karşı karşıyayız. “Tamamlanmamış” oluşu, bir eksiklikten ziyade bilinçli bir edebi tercih gibi duruyor.

Holst’un dili oyunbaz, yer yer masalsı ve sürreal. Anlatı; olaydan çok fikre, karakterden çok kavrama yaslanıyor. Beyzbol burada bir metafor hâline geliyor: düzen, rastlantı ve yaratıcılık arasındaki ince çizgi. Metin ilerledikçe okur, bir hikâye okumaktan çok, zihinsel bir keşfe davet ediliyor.

Bu kitap; net bir olay örgüsü bekleyenlerden ziyade, deneysel edebiyattan hoşlanan okurlara hitap ediyor. Hatalı Toplar Enstitüsü, beyzbol üzerinden edebiyatın sınırlarını zorlayan, tuhaf ama özgün bir okuma deneyimi sunuyor. Kuralları sevenler için değil; kuralları sorgulamayı sevenler için. Okuyunuz efendim...

Banu Mushtaq’ın Kalp Lambası adlı öykü kitabı, Güney Hindistan’daki Müslüman kadınların gündelik hayatlarına odaklanan, sessiz ama derin bir anlatı sunuyor. Küçük evlerin, dar sokakların ve bastırılmış duyguların içinden yükselen bu öyküler, sıradan görünen anların nasıl ağır bir toplumsal yük taşıdığını gösteriyor.

Mushtaq’ın dili yalın; acıyı dramatize etmeden, mizahı eksiltmeden anlatıyor. Kadınların maruz kaldığı ataerkil baskı, evlilik ve itaat beklentileri öyküler boyunca tekrar eden ama her seferinde başka bir yüzüyle karşımıza çıkan temalar. Bu tekrar, yorgunluk değil, gerçeklik hissi yaratıyor.

2025 Uluslararası Booker Ödülü’nü kazanan Kalp Lambası, yalnızca bir coğrafyanın değil, evrensel bir kadın deneyiminin sesi. Okuru sarsmaktan çok içten içe aydınlatan, uzun süre zihinde kalan bir kitap. Severek ve yer yer empati kurup üzülerek okudum. Okuyunuz efendim...