E-Dergi

Nev-i şahsına münhasır, aykırı bir tip var kitapta, Lübnan'lı bir kadın. Onun hayatını dinliyoruz kendisinden. Kadın çocukluğundan itibaren aile, toplum tarafından nasıl sindirilip silikleştirildiğini anlatıyor. Sürekli nesneleştirilmek ve hayatın kenarına itilmek: erken yaşta bunun farkındalığında Aliye.Kitapçıda çalışıyor, üç ayrı dilde çok kitap okuyor, her yıl bir kitap çevirmeyi kendine âdet ediniyor. Bir özne olarak dışlandığı gerçeklikten, edebiyatla dolu bir sanal aleme sığınıyor. Elbette Lübnan'da uzun süren iç savaş yılları, böyle bir coğrafyada boşanmış bir dul olmak da onu bu noktaya itiyor. Eliyle kurduğu bu hayata sahip çıkıyor. Mavi saçlarıyla Aliye evine, kitaplarına gömülü, insanlarla etkileşimden kaçınarak var oluyor. Olay ve olguları ancak kitaplardaki hikayeler, kahramanlar, yazar cümleleriyle karşılaştırarak anlamlandırıyor. Biraz varoluşçu;dini, siyasi, toplumsal eleştiri ağırlıklı. Bol kitap adı, müzik parçası not alacağınız bir kitap.

Bayıldım, hayran kaldım. İnanılmaz bir emek. Yazar Kur'an'ın her topluluğa elçi gönderilmiş olduğu, bazılarının bize anlatılmadığı haberlerini işaret kabul etmiş. Peygamberlik kriterleri belirlemiş. Tek tanrı inancı, toplumu ıslaha davet, ahiret inancı, ahlak ve erdemli yaşam ilkeleri. Kıta kıta bu kriterlere uygun davetçi/uyarıcı/ Salih kişi/ lider/kahraman profili aramış. Bülent Şahin Erdeğer'in geçtiğimiz yıllarda Dinler Tarihi atölye derslerini bildiğim için, (ki tekraren yaptı atölyeyi) dinlere tarihsel serüveniyle vakıf olması şaşırtmadı. Ama bu çalışmaya ağzım açık kaldı. Tablolar anlamayı çok kolaylaştırmış. Sondaki Tevhid-Şirk kronolojisi de çok iyi fikir.

Yazar, anlam nedir, hakikat nedir soruları üzerine yıllar süren okumalar yapmış ve notlar tutmuş. Bu deneme kitabı, doğudan-batıdan, kadimden-modernden derlediği bu notların ve kendi özgün çıkarımlarının derlemesi. Yazara göre insanın kendini tanıması büyük oranda bir anlam ve anlama meselesi. Kendi arayışının seyir notlarını, nereden yola çıkıp nereye vardığını bir fotoğraf objektifliğinde okuyucuya sunmuş kitabında. Kendi tefekkür temrinlerini paylaşmış. Macera bitmedi, bulmadım ama pes etmedim, arayışım sürüyor diye bitirmiş. Deneme okumayı sevenlere, ama özellikle Dil, Anlambilim ve Gösterge bilim konularında düşünenlere öneririm

Bu bir hatırat. 1960'lar ve 80'ler arası Kayseri'de kale içi diye bilinen bölgenin, oradaki esnafların günlük yaşantısı. Kayseri'nin kale surları hâlen ayakta ama Kale içi dönüşüm geçirdi, şimdi orada kitapta geçen çarşı ortamı yok. Bu kitabın değerini artırıyor. Kitabı alıp okumanız için illaki Kayserili olmanız gerekmiyor. Bir dönem portresi, bir habitat hikayesi, nostalji değeri yüksek, keyifle okunan, sıklıkla güldüren bir kitap. Yazar çocukluk ve ilk gençlik yıllarında oradaymış, bu yüzden eğlenceli vukuatlar çok. Ben de keyifle okudum.

İçinde bulunduğumuz kriz hâli ve krizin kökenleri birinci kısımda; krizden çıkışa dair rota ve hamle önerileri ikinci kısımda inceleniyor. Şaban Ali Düzgün, evrensel ve modern bilim diliyle insanlığın yaşadığı krize dair tespit ve çıkış önerilerini, Kur'an'ın tespitleri, kavramsallaştırmaları ve teklifleriyle karşılaştırıyor. Hoca da şimdi ve burada insan olmanın, aklı ve vicdanı olmanın hakkını vermiş, sorumluluğunu gerçek bir aydın standardında taşımış. Yanlışın ve doğrunun ne olduğu- nerede ve kimde olduğundan bağımsız-net bir şekilde önümüzde. İnsan onurunu korumanın ve taşımanın, bir arada yaşamanın formülü kimden gelirse gelsin hoca o sese kulak vermiş, analiz etmiş. Dil ve içerik akademik seviyede ve titizlikte, ortalama bir okuyucuyu zorlayacaktır. Ama çok dolu bir kitap. Bireyi özgürleşmeye, özgünlüğe ve eylemselliğe, toplumu değişime, dönüşüme, yenilenmeye cesaretlendiriyor. Ben 21.yy Türkiye'sinde Şaban Ali Düzgün kalitesiyle soluklanıyorum.