E-Dergi

Murûc ez-Zeheb, Bağdatlı Coğrafyacı Mesudî tarafından yazılan bir tarih kitabı olarak bilinir. Eser, dünyanın Adem ile Havva gibi en erken dönemlerinden başlatılarak Abbasiler dönemine kadar yazılmış kapsamlı bir kaynaktır. Elimizdeki Türkçe nüshasında ise kısaca Adem'in yeryüzüne indirilişi ve Nuh Peygamber ve oğulları ile devam ettirilmiştir. İslam tarihi, tarihi coğrafya gibi, hemen hemen XIII. yüzyıla değin uzanan pek çok çalışmalara kılavuzluk eder nitelikte bir çalışma olmakla birlikte, yaşanılan dönem hakkında kayda değer bilgiler vermektedir. Bir de Mesudî'nin sayısı hakkında tartışmalar olan pek çok eseri vardır, fakat eserlerinin içinden yalnızca iki tanesinin günümüze ulaşmış olması, bu eserin kıymetini daha da anlaşılır kılıyor.

Mesudî'nin bu eserinde Orta Asya'nın yanı sıra, Anadolu bölgesi ve tarihte büyük bir yer edinen önemli kentler, yönetim merkezleri ile ilgili bilgiler vermektedir. Eserin Türkçe çevirisi D. Ahsen Batur tarafından, 1965 Beyrut baskısından dilimize tercüme edilmiştir. Çevirmenin de ifadesiyle çalışmanın kimsenin ilgisini çekmeyeceği hususunu öne sürerek eseri özetleyerek çevrildiğini aktarıyor. Bu ifade eser hakkındaki fikrimizi etkiliyor gibi görünüyorsa da, çevirmenin dipnotlarla çalışmayı zenginleştirmiş olması bakış açısını fazlasıyla olumluyor. Eser, metodolojik olarak döneminde yazılmış diğer kaynakları başlangıcına benzer şekilde dünyanın yaratılışı, coğrafi bilgiler klimatolojik aktarımlarının yanında gezip görmüş olduğu İslam coğrafyasını çevreleyen ülkeler ile ilgili geniş coğrafyaya yayılan, pek çok bölge ve bölge halkı ile ilgili kıymetli bilgileri aktarır.

Hava durumlarındaki değişikliklerin insanların ruhi ve ahlaki durumuna da tesir ettiğini ifade ederken, kitabın kaleme alınmasının üzerinden ne kadar zaman geçerse geçsin, okuyucuyu okuduğu andan ve kendinden, bu gibi ilginç konu başlıkları altında farklı bir yolculuğa çıkarıyor. Birbirine bağlı veya değil, fakat denizlerin bile dalgalı ya da durgun olmasıyla ilgili bilgiler veren eser, toplulukların birbirleriyle olan ilişkilerine de değinerek bizlere son derece akıcı bir okuma keyfi sunuyor.

Plano Carpinili Johannes'in, Moğolların öncelikle Avrupa seferi ile ilgili düşünceleri, daha sonrasında Moğollar hakkında her şeyi bilgi edinmek üzere çıktığı seyahatine ilişkin kaydetmiş olduğu bir Moğol keşfi... Sadece seyahat kaydı olarak anmıyor olmamızın en temel nedeni olarak, sadece Moğol stratejisinden değil, onların kültürel, askeri ve pek çok hususta Moğolları iyi bir şekilde analiz etmesiydi. Bu çeviriyi kaleme alan değerli Prof. Dr. Altay Tayfun Özcan'ın kıymetli birikimi de okuyucuyu eserin akış yolculuğunun yanında dipnotlarında da ayrı bir keşfe çıkarıyor. Double travel! <3

Selenge Yayınevi'nden Süha Konuk'un çevirisiyle eser çok yeni, henüz bu ay içerisinde dilimize kazandırıldı. Leonora Neville, Bizans çalışmalarına referans olacak tüm Bizans kaynaklarını, Bizans tarihçilerini/araştırmacılarını örneğin Psellos, Attaleiates, Zonaras, Bryennios, Anna Komnena gibi pek çok ismin fikir ve yorumlarını kısaca okuyucuya aktarır. Bizans hakkında çalışma yapacak olanların, tarihçi ve tarih öğrencilerinin çalışmaya başlamadan önce mutlaka okuması gereken bir eser olduğunu düşünüyorum. Bibliyografya bilgisi bir çalışma ve bir araştırmacı için çok önemlidir. Dolayısıyla bu eser de Bizans çalışmaları için müthiş bir bibliyografya listesi çıkartıyor. Kroniklerin hangi dillere çevrildiği bilgisi de veriliyor. Hepsine olmasa da, en azından Türkçe'ye kazandırılan bir çoğuna da erişmek mümkün. Kendimi şanslı hissediyorum :) Kitap kitaba götürür derler ama bu kitap bir kütüphaneye götürür

Çok heyecan verici. Güzel bir kalemin ürünü olarak raflarımızda yerini alacak.

Bu eser, İngilizce kaynağın çevrilmesiyle Türkçe'ye kazandırıldığını hatırlıyorum. Zahide Ekmekçi'nin Grekçe'den çevrilip İngilizce neşrinden kontrollü olarak yayınlamış olduğu Yüksek Lisans Tezi var. Çapraz okuma yaparak yeni bir pencereden bakılabilir. Bu sayede hem İngilizce, hem de Grekçe çevirisini karşılaştırabilirsiniz.