E-Dergi

Atatürk’ün çağdaşı, İtalyan Komünist Partisi’nin kurucularından, faşist Mussolini rejimini eleştiren ve uzun süre hapiste zulüm görüp vefat eden İtalyan Milliyetçisi Antonio Gramsci’nin en önemli eserlerinden birisidir. Makyavelli’nin Prens’inin Marksist/eleştirel bir okumayla, ütopya gibi olduğunu, Modern Prens’in ise parti gibi bir organizma ve kolektif bir iradenin temsili olabileceğini anlatır. Floransa’da Makyavelli’nin Prensi’nin (ve karşısında Fransız Devriminin) oluşmasının şartları, (ahlaklı, samimi, insancıl hedefli) siyasal partiyi oluşturan 3 öğe, sendikanın/işçinin politikaya müdahalesi, güç ilişkileri momentleri, anayasa hukuku, sivil toplum hakkında görüşlerini de içeren bu kitabı, kapitalizmin kültürel hegemonyası, tarihsel toplum/devlet/materyalizm/din/kültür analizlerinin de olduğu Hapishane Defterleri (4 Cilt) ve bir çocuğunu sadece mektuplarla tanıdığı duygulandıran Çocuklarıma Mektuplar’la birlikte ilgililere tavsiye ederim. Gramsci, insanı uyandıranlardandır.

Japon kültürünün kökenlerini gösteren kitaplardandır. 17.yy’da bir samuray hizmetlisinin yazdığı kitapta, kendi niyetinizi sorgulamak, efendiye hizmet kültürü, meslek/görev şerefi, ilkeli yaşam, şura ile karar alma, her gün daha iyiye sürekli gelişim, hayal/amaç, odaklanma/gayret/pratik/çalışma, liyakat, kitap (ve tarih) okumak, araştırma/tefekkür, iyi örnekleri taklit, ümitvarlık/yapabilirim tutumu, emanet sorumluluğu, kendine/servete/güce/üne tapmanın sefilliği, bazı yönetim/iletişim/görgü/eğitim kuralları, şerefsiz/cahil insandan uzak durmak, musibet karşısında tutum/sabır, başa gelene razı olmak, çok görünce azmamak, dünyanın faniliği/her gün ölecek gibi yaşam gibi (efendi yerine Allah, savaş yerine imanı koyduğunuzda) sanki Kuran’ı anlatır. Seppuku/idam/oğlancılık sapıklığı Kyoto Okulu’nda bitirilmiştir. Japonya’nın başarısının arkasında Kurani (9-11.yy Bağdat tarzı) bir iş ahlakı olduğunu gösteren bu kitabı, Buşido, Samurayın Kızı, İrade Terbiyesi ile birlikte öneririm.

Gelmiş geçmiş en önemli kitaplardan birisi olan “İnsanın Anlam Arayışı”nı yazmış olan Viktor Frankl’a ait makalelerden oluşan bir kitaptır. Kitap, Freud, Adler, psikanaliz, tıbbi yardımın psikolojik boyutları, nevrozların ve logoterapinin ana hatlarının incelenmesi gibi makalelerle, psikoterapistlere ve akademisyenlere hitap etse de, içindeki direnç, acı çekme, rol model eksikliği, içsel boşluk, sorumluluk bilinci, zihnin meydan okuma gücü, özgürlük, din ve anlam/logoterapi ilişkisi gibi konularla ilgili görüşleri, “Toplama Kampınn Psikolojisi” (kabul şoku/uyum aşaması/salıverilme), “Ekmeğe ve Anlama Duyulan Açlık”, “Son Bir Anlam Arayan İnsan” gibi 3 muhteşem makaleyle “İnsanın Anlam Arayışı”nı daha iyi idrak etmek isteyen meraklı okuyucuya da katkı sağlayacağını düşünüyorum. “Bir kişinin sorumlu olduğu şey kendi vicdanıdır” diyen Frankl’ın bu eserini İnsanın Anlam Arayışı, Erich Fromm’un Yaşamak bir Sanattır ve Kendini Savunan İnsan kitaplarından sonra meraklı okuyuculara öneririm.

Farabi, Rousseau, Dewey, Freire, Kerchensteiner, Makarenko, Suhomlinski, Vygotsky gibi pedagoji üstatlarına ait dünyanın gelmiş geçmiş en önemli eğitim kitaplarının Türkçe çevirilerine, sadece Kitapyurdu’nda yorumlar yaptım. Bu kitaplarda önemle üzerinde durulan kritik konulardan birisi çocukta küçükken kendini tanıma ve merak duygusunu tetiklemekti. Bu kitabı, Kitapyurdu’nun “yeni çıkanlar” bilgilendirmesinde görüp okudum. Filozof Meşe adında çocuklar için iyi sayılabilecek bir çizgi kitabı bulunan yazarın, bu kitabında, motivasyon/niyetin başta olmaması gibi bir bazı kategorizasyon hataları, tekrarlar ve ciddi pedagojik (çocuk bakış açısından) eksiklerle kitabın hedefinden saptığını, internetten verdiği referansların Türkçe çevirilerinin derlemesinden oluştuğunu düşündüm. Ancak, bütün ebeveynlere ve öğretmenlere şiddetle tavsiye edeceğim, orta/lise öğrencileri için “dünyaya değer katma motivasyonun” bir şaheseri var: Jules Payot’un İrade Terbiyesi.

17.yy’da, Edgar Allen Poe ve Moliere’i etkilediği iddia edilen Cyrano de Bergerac tarafından yazılan bu kitap, bilim kurgu değil felsefe kitabıdır. Güneş; insan beyni, vadiler; insan duyuları, ırmaklar; insanın 3 özelliği üzerine metafordur. Güneş Ülkesi’nden esinlenilmiş gibi dursa da, 12.yy’da yazılmış Feridüddin Attar’ın Mantıkut Tayr’ın kopyası gibidir. Simurg, kuşlar ve hareketleri, bülbül/gül kuş/bitki aşkı, insan özelliklerini gösteren vadiler, peygamber hikayelerine karşı filozoflar, yargı/yönetim/liderlikle ilgili konular, Adem’in dünyaya inişi, mücevherler, yolculuk/engeller/kılavuzluk, Sevgi/Barış/Adalet/Hakikat devletlerine karşı kuşların dünyalık (servete/nefse/güce tapma, ölüm korkusu, negatiflik, isteksizlik gibi) sorularına Hüthüt’ün Kurani cevapları ve Simurg’un tüyleri gibi “bu kadar da olamaz dedirten” benzerlikler bulunmaktadır. Bu kitap insana (Descartes), Mantıkut Tayr imana (Tanrı) ulaşır. (Ek bilgi: Dante’nin Komedya’sı da Musibetnamesi`nin kopyasıdır)