E-Dergi

On iki bölümden oluşan metin, tek bir günü kapsamakta, bölümleri gibi on iki saatlik zaman dilimine işaret etmektedir. Romanımızın ana karakteri Geoff / Goeffrey / Konsolos / Firmin yani Geoffrey Firmin'dir. Bu karakterin romanda anlatılan hayatı yazarınkiyle benzerdir. Onun üvey kardeşi Hugh Firmin, eski eşi Yvonne Constable ve çocukluk arkadaşı Jacque Laruelle bu romanın diğer karakterleridir. İngiltere'nin Meksika'daki konsolosu olan Geoffrey Firmin alkolik bir karakter olup metin boyunca geriye dönüş tekniği de kullanılıp çocukluğu, daha önce yaşadıkları ve gün boyunca Hugh ve Yvonne'la olan geçirdikleri zaman anlatılmaktadır. Bu metnin belki de en önemli özelliklerinden biri Geoffrey'nin iç sesiyle üçüncü şahıs anlatıcı iç içe geçmiş durumdadır.

Modern edebiyatın şüphesiz en özel eserlerinden biri Yanardağın Altında. Anlatım tekniği ve otokurmaca özelliğiyle Dünya edebiyatının önemleri romanları arasında.

Oğuz Atay'ın tek öykü kitabı Korkuyu Beklerken, öykücülüğümüze damgasını vurmuş bir eserdir. İçinde sekiz öykü barındıran kitapta özellikle mektuba dayalı anlatım kendini gösteriyor. Korkmak, utanmak gibi duyguları başat olarak öykülerde görüyoruz. Oğuz Atay edebiyatından iyi bildiğimiz, onun "Disconnectus Erectus" olarak isimlendirdiği "Tutunamayan" kişilerini bu kitaptaki öykülerde de tanık oluyoruz. Özellikle "Tahta At" öyküsünde -otobiyografik öğeleri de içeren- Tuğrul Tuzcuoğlu karakteri bunun en tipik örneğidir. Toplumun erkeğe yüklediği role ve statülere karşı duruş vardır öykülerde. Bunu hem kadın mantosu giyen, dış dünyayı tamamen yok sayan Beyaz Mantolu Adam'da hem de para için dansöz kadının yerine oynamaya çalışan Tuğrul Tuzcuoğlu'nda görürüz. Kitabın ilk baskısında bulunmayan, yazarın yaşamındaki son metni "Demiryolu Hikayecileri - Bir Rüya" ise final cümlesiyle iyi bildiğimiz nefis bir alegorik öyküdür.

Moby Dick sadece geçmiş için değil bugün için de çok özel bir roman. Beyaz balina Moby Dick peşinde giden gemiciler ve kaptan Ahab, doğanın gücünü yenmeye çalışan insanlar olarak göze çarpıyor. Daha önceki balina avında Moby Dick'e bacağını kaptıran Ahab, bir narsist de olduğundan bunu asla kabullenemez. Onu her ne pahasına olursa olsun yenecektir. Rasyonellikten tamamen çıkmış, deliliğin sınırlarına gelmiştir. Yaşadığı acı olayı bir türlü aşamamış, bu nedenle emrindeki insanları da şeytan olarak nitelediği Moby Dick'in avına kanalize etmeye çalışır. Anlatıcımız İsmail ve Ahab gibi kutsal metinlere gönderme yapılan isimler, yoğun mitolojik göndermeler ve psikoloji temelli yapısıyla edebiyat tarihinin kesinlikle en önemli eserlerinden birisi. Anlatıcının elinde kamera varmış gibi olayları anlatımı, balina avcılığına dair maceralardan bahsedilirken araya bolca bilgi içerikli bölümlerin yerleştirilmesiyle iyi kurgulanmış olgun bir metni de görüyoruz.

İlk olarak 1959 yılında yayımlanan İshak, 1960 yılında TDK Öykü Ödülü'nü kazanmıştır. Onat Kutlar, daha yirmi üç yaşında üniversite öğrencisiyken yayımlanan bu kitabıyla edebiyatımızda ses getirmiştir. İçinde dokuz öykünün yer aldığı eser, büyülü gerçekçilik akımı içinde anılan edebiyatımızda ilk kitaptır. Özellikle "Hadi", "Kediler" ve "İshak" öykülerinde büyülü gerçekçi anlatımı daha baskın olarak görmekteyiz. Özellikle "Kediler" öyküsü büyülü gerçekçiliğin ne olduğunu gayet iyi tarif eden bir metindir. Salt büyülü gerçekçilik açısından değil, bir öykü kitabı olarak da çok özgün metinleri içerisinden bulunduran, harikulade bir eser İshak. Tüm öyküleri akılda kalıcı, defalarca okunabilecek bir kitaptır. Sadece tek öykü kitabıyla öykücülüğümüze damga vuran Onat Kutlar'ın, bu kitabın dışında kalan çalışmaları ve 1980 yılı sonrası yazdığı metinlerden oluşan Karameke adlı bir öykü kitabı da bulunmaktadır.

Gülhan Davarcı'nın ikinci öykü kitabı Unutma Bizi Dolması, yemek ve sofra teması üzerinden kurgulanmış on bir öykünün bulunduğu bir kitap. Öykülerin dili temiz. Yazar, ayrıca bir romancı olmasının da artısıyla istediği hacimde hikâye anlatabilecek kapasiteye sahip. Çoklukla aileden gelme kırgınlığa sahip kişiler, ölümler, kimi zaman tatsız sofralar, kırık dökük anılar bulunuyor. Bütün bunların yanında acı diyebileceğimiz, sert meseleleri de kurmacanın derinlerinde anlatmayı tercih etmiş Gülhan Davarcı. Açlık oruçlarından eylemlere, aldatmadan tacize, göçmen hikâyesinden anne sevgisizliğine uzanan geniş bir yelpazede yazar dert edindiği problemleri kurmacanın içine yedirerek çoğunlukla birkaç cümlede vermiş. Mektup öykü formatında yazılmış, esere de ismini veren "Unutma Bizi Dolması"nın finali akılda kalıcıyken özellikle "Üzüm Bayramı'nın Hüznü"nün kitapta en beğendiğim öykü olduğunu söyleyebilirim.