E-Dergi

Üstat İbn Tufeyl’in, Kant, Spinoza, Rousseau, Locke, Swedenborg vd. düşünürleri etkilemiş, Avrupa Aydınlanması’nı başlatan, 1170’teki kitabıdır. Issız adada, ceylanın büyüttüğü çocuk, hayvanları/nesneleri inceler, insani farklılığını anlar, doğaya/yıldızlara bakarak “bütün bu ihtişamı yaratan kimdir?”i düşünür, bir ve tek Tanrıya iman eder. “Bu ihtişamdaki amaç nedir?”i düşünür ve “benden ne bekler?”e geçer ve israfsızlık/dikkatlilik/yardım/tefekkür/dua gibi ahlaki pratikler geliştirir ve gerçek mutluluğa ulaşır. Adaya gelen bir kişiden öğrendiği (zaten bulduğu) Allah’a iman eder. (Ve bombayı patlatır) zekat, faiz, alkol vb. şeylere ne gerek var? der. Şehirde inancını anlatsa da karşılık gör(e)mez, uydurulmuş dini terk etme öğüdüyle adaya döner. Sonunda “Bu bilgileri ancak iman edenler anlayabilir” ve özetle “İman, insanı, insan eder” diyen, dünya tarihinin en muhteşem en etkili insan yazımı kitabını bütün insanlığa (başta sınıf öğretmenlerine, ebeveynlere, gençlere) tavsiye ederim.

Öncülleri Harezmi/Biruni/Hazen/el-Cüd vd. alimler olan, İbn-i Sina’nın öğrencisi, “bilgelerin kralı” Ömer Hayyam, 11.yy’da Semerkant’ta matematik, astronomi ve felsefe çalışmaları yapmıştır. 3.dereceden denklemleri sınıflandırması ve (tarihte ilk defa) konik kesitler üzerinden çözmesi, güneş yılını basamaklarına kadar ölçmesi, (700 yıl sonra anlaşılan) analitik ve hiperbolik geometrinin temellerini atması, varoluşun evrensel ilkeleri ve özgür irade üzerine yazıları insanlığa katkılarından bazılarıdır. Rubailer ise muhteşem tefekkür şiirleridir, şarap değil ÖZGÜRLÜK hakkındadır. Servet/Güç/Ün/Kendine tapmayı, zulmü, köleliği, münafıklığı, açgözlü çapsızlığı ve sofuluğu eleştirirken, ölümlü/fani dünyada gerçek iman kaynaklı özgürlük, mutluluk ve ahlakı şiirleştirir Ömer Hayyam. “Perdeler inince anlar her biri, ey gerçek/Senden ne uzak, ne uzak yollara başvurmuş” diyen büyük üstada Allah’tan rahmet diler, ilim sancağını tekrar kaldırmaya niyetli gençlere şiddetle öneririm.

Farabi, Maverdi, Sokrates/Platon, Aristo, Makyavelli, Hobbes, Spinoza, Rousseau, Locke, Montesquieu, Drucker gibi yönetim filozoflarının tarihi kitaplarına dair yorumlarımı sadece Kitapyurdu’nda yazdım. Sokrates/Platon’un öğrencisi Aristo’nun MÖ 4.yy’da yazdığı Politika, devletin amacı/erdemi, ilkeli yönetim, yönetim tipleri (Kralık/Aristokrasi/Cumhuriyet) sapmaları ve çeşitleri (5.Kitap’ta tiranlık pratikleri), yasama/yürütme/yargı kategorizasyonu, iyi anayasanın ve yöneticinin özellikleri ve ödevleri, (Kuran’da açık emir olan) liyakat ve şura ile karar alma gibi pratikleri, ideal devlet ve eğitim sistemini içerir. Bir devlette/kurumda (yazılı olan değil) yürütülen anayasa/kuralların, devletin/kurumun “karar verme sistemi” olduğuna ve insana-hayata/çalışana-işe bakışını, ahlakını, aklını, amacını yansıttığına inandığım, (işletme/MBA’de okutulmayan) yönetim felsefesinin ancak kitaplarla öğrenilebileceğini düşündüğüm için, bu kitabı da bütün YÖNETİM okuyucularına tavsiye ederim.

Dünyadaki en büyük çaplı araştırmalardan birisinin sonucuna göre, hayatlarında başarıya ve mutluluğa ulaştığını hisseden yetişkinlerin, çocukluklarında (zengin/fakir ailede büyümek, diplomalı bir anne/babaya sahip olmak vd. koşullar değil) çok sayıda ve çeşitlilikte kitap olan bir evde büyüdükleri bulunmuştur. (Bundan dolayı mahalle kütüphaneleri önemlidir) Ebeveynlerin, çocuklarına ödevlerinden birisi zihinsel, entellektüel ve bedensel güçlerinin (doğru/ahlaki şekilde) tetiklenmesidir. Zihinsel/Entellektüel güçlerle ilgili pek çok kitaba (ve eğitim şaheserlerine) sadece Kitapyurdu’nda yorum yaptım. Niçin Merak Ederiz, ortaokul/lise çağındaki (matematiksel, uzamsal veya varoluşsal zekası diğer zeka tiplerinden üstün olan) çocuklarda en çok ilgi duyduğu konu üzerinden bir araştırma/merak penceresi açabileceği için (Fransa’dan çok örnek olmasına rağmen) yararlı olabileceğini düşünerek, Jules Verne’nin kitaplarıyla birlikte ebeveynlere, sınıf ve fen bilgisi öğretmenlerine öneririm.

Hollandalı Psikiyatrist J.Meerloo’nun 1956’da yazdığı “beyin yıkama” klasiğidir. Bireye Boyun Eğdirme bölümünde, “Beyin yıkamanın özü, geleceğe dair tüm inancın/umudun yok edilmesidir“ der ve Nazi, Kore, ilaç/propaganda/telkin örnekleri verir, beyin yıkamanın 4 psikolojik adımını listeler. Toplu Beyin Yıkama bölümünde “kendi aklı olmayan bir insan, diktatörün piyonu oluverir” der ve diktatör, yaltakçıları ve destekleyen halkın özelliklerini, tiranlığın devamı için taktikleri (sürekli terör/düşman gündemi, tasfiye/itirafçı/casus/hainlik, cahilleştirme, yargı/medya-demagog/propaganda kullanımı, korku/kaos/şaşkınlık oluşturan sürekli yeni gündem süreçleri), Gizli Zorbalıklar bölümünde ebeveyn ve okul eğitimi, teknoloji (tv’nin zararları), bürokrasinin yozlaşmasını, Kurtuluş bölümünde doğru eğitimle ahlakı/anlamı/inancı/sevgisi/psikoloji bilgisi olan fikri/vicdanı/irfanı hür özgür bireyler yetiştirmeyi anlatır. Muhteşemdir. YÖNETİM, EĞİTİM, PSİKOLOJİ okurlarına şiddetle tavsiye ederim.