E-Dergi

En başında şunu özellikle belirtmek isteriz ki, müellifinin uzun yıllar süren birikiminin neticesinde ortaya çıkan bu eser, kitap okumanın ne kadar faydalı olduğunu gözler önüne sermektedir. Müellif bunu yaparken de, o çok okuyan önemli şahsiyetlerin hayatlarına dair malumatlara da yer vermiştir. Özenle seçtiği şahsiyetlerin anlatıldığı bölümlere kendisine özgü ilave ettiği başlıkların dikkat çekici olduğunu ve okumaya teşvik ettiğini de söylemek isteriz. Söz konusu eser kitap okumaya yönelik okuru daha bir okumaya teşvik etmektedir. 1905 sonrası Azerbaycan uyanışında eğitime katkı koymasıyla bilinen Muallim Cevdet’te ihmal edilmemiş. İbni Sina üzerinden hafızanın kıymeti de örneklerle anlatılmış. Yakın tarihimizden şahsiyetlerde eserde yer bulmuştur.

Kıyıda köşede ihmal edilen Doğu Hristiyanlarının Müslümanlara bakış açısının telif edildiği bu hacimli eserde “Rum Suresi”nde anlatılmak istenilenin detaylandırılması dikkat çekiyor. 7.yüzyılın temele alınmış olması, İslamiyet’in ortaya çıkışıyla beraber Sasanilerin tarihten silinmesi, ardından Bizanslıların küçülerek topraklarının büyük kısmının İslam fetihlerinde yitirmesinin ve dönemle ilgili daha birçok hadiseyi müellifin karşılaştırmalı tarih metoduyla başarılı şekilde telif ettiğini görüyoruz, ki bu metot oldukça zordur. Müslümanların fethettikleri yerde bütün Hristiyan mezheplerine aynı ölçüde yaklaştığına da vurgu yapılırken, Doğu Hristiyanlarının ilk başta Hz. Muhammed’i peygamberden ziyade “İslam Kralığı” şeklinde gördüğü de zikredilmiş. “İslam fethi”-“Arap fethi” meselesine de değinilmiş. Hristiyanların ilk başta fetihlerin İslam uğruna yapıldığını anlamadıkları da eserde anlatılmış. Alanında nadide bir eser. Din konulu araştırmalarda oldukça faydalı olacaktır.

İslâm Devleti’nin kuruluşunun gayet anlaşılır bir telif edilmesi dikkat çekerken dört halifeye dair bilgilere de yer verilmiştir. İslâm tarihinde yer alan entelektüel döneminde anlatıldığı eserde II. Abdülhamid zamanı da zikredilerek Osmanlıya da yer verilmiştir. İslâm’ın nasıl yayılıp yükseldiğine dair ender çalışmalardan. Eserde Endülüs, Gırnata, Çin ve Güneydoğu Asya bölümleri oldukça ilgi çekici. Harun Reşid’den Haçlılara kıymetli bir eser. Okuyup zaman ayırmanıza değecek bir çalışma. Esasında her Müslüman’ın evinde böyle bir çalışmanın olması gerektiğini düşünmekteyiz.

İslam bilimlerinin ne zaman durakladığı ile Batı'nın bilimsel anlamda ne zaman harekete geçtiği karşılaştırmalı olarak anlatılmış.

Türklerin Orta Asya’dan gelişi ile Ahmet Yesevi ve Hacı Bektaş-ı Veli arasında ne tür bir bağ bulunduğunun irdelendiği çalışma konusuyla itibariye çok ince bir çizgide sürüp gittiğini söyleyebiliriz. Çok tartışmaları meseleleri müellifin dikkatlice telif etmesi dikkat çekmektedir. Yunus Emre ile Hacı Bektaş-ı Veli arasında bağ olup olmadığı da çalışmada ele alınmıştır. Osmanlı Devleti’nin kuruluşunda Bektaşi tarikatının da yer aldığına vurgu yapılan eserde paradigmalar üzerinden yola çıkılarak Bektaşiliğinde zaman içerisinde bir tarikattan daha fazla mana ve genişlik kazandığına da vurgu yapılmaktadır. Söz konusu çalışma içeriği ve başlığı bakımından tarafsızca telif edilmiştir diyebiliriz.