E-Dergi

20.yüzyılın en büyük din tarihçisi Eliade'nin yine Alfa'dan yayınlanan Dinler Tarihine Giriş ve 3 ciltlik Dinsel İnançlar ve Düşünceler Tarihi kitaplarından önce okunabilecek hem giriş hem de güzel bir özet niteliğinde. Ali Berktay'ın çevirisi çok başarılı. Akademik bir eser olduğu için, alana hakim okuyucu için Yazar'ın belirtmeye gerek görmemiş olduğu bir çok dinsel, mitolojik terim, yer, kabile adları vb. dipnotlara eklenmesi çok daha iyi olurdu. Yayıncıların bu konuda daha titiz olması, bunun gibi çok kıymetli eserlerin daha geniş bir okuyucu kitlesine ulaşmasını sağlayabilir.

Sosyal bilimlere aşina olmayanlar için bu tür akademik eserleri okumak zorlayıcı olabilir. Olumlu yanı ise kısa oluşu. Runik Kitap'ın "bilimsel hap" serisinin küçük ama etkileyici bir üyesi. Yazar, son bölümde ırkçılığın güncel görünümleri ve kılık değiştirerek toplumun ve siyasetin kodlarında sürdürülüyor olmasına da dikkat çekiyor. Bu da eserin en ilgi çekici yanlarından biri. Dipnot verilmemesi kaynakça ile metin arasındaki bağı koparmış. Oysa kitabın oldukça geniş bir kaynakçası var. Meraklısı araştırsın, daha derin okumalar yapsın diye geniş bir literatür sunulmuş, ama tabii ki neredeyse hiçbiri henüz Türkçe'ye çevrilmiş değil. Bu çeviri kuraklığından ötürü, okuyucu, bir süre daha bu hap gibi özetlerle konuları takip etmeye çalışacak gibi görünüyor.

Ezilenlerin antropolojisi denilince ilk akla gelen isim James Scott. "Anarşist antropolog" da denebilir pekâlâ. Eser, Scott'ın meşhur "Yönetilmeme Sanatı, Güneydoğu Asya'nın Anarşist Tarihi" adlı kitabındaki tezlerinin geniş bir perspektif ve oldukça zengin bir kaynakça ile sunumundan oluşuyor. Koç Üniversitesi Yayınları'nın "Devlet Gibi Görmek" ile birlikte Türkçe'ye kazandırdığı ikinci J. C. Scott kitabı. Anaakım tarih tezlerinin altüst edildiği, sarsıcı bir eser. Tarihin akışını daha gerçekçi bir perspektife oturtmak isteyen, sadece tarihi yazan Merkez'in değil, tarih yazamadığı için genellikle karanlıkta kalmış, hor görülmüş Çevre'nin gözüyle de bakmak isteyen okuyucu için hazine değerinde. Eserin kaynakçasındaki 300'e yakın kitap ve makalenin çok azının Türkçe'ye çevrilmiş olması bu alanın Türkçe tarih literatüründe ihmal edildiğini, akademisyenlerin ve yayınevlerinin bu konuda daha fazla çaba harcaması gerektiğini gösteriyor.

Runik Kitap'ın küçük tarih kitapları serisinin güzel üyelerinden biri. Yazar, Tacitus'un Germania'sından Hitler'in Mein Kampf'ına kadar pek çok kaynağı içeren büyük bir külliyatı başarıyla özetleyerek bu küçük bir kitaba sığdırabilmiş. Son bölümde kavimler göçünün önce Fransız milliyetçileri, sonra ise Alman nasyonel sosyalistlerince nasıl çarpıtılıp popüler siyasete malzeme yapıldığını da anlatıyor. Konuya ilgi uyandıran, tarih severler için kolay okunan, başarılı bir başlangıç kitabı. Serinin daha da zenginleştirilmesini bekliyoruz.

George Sarton'ın bu kitabı, bilim tarihine ilgi duyanlar için giriş niteliğinde. Hap gibi, kısa ve öz. Detaylar için biraz daha fazlası gerekecektir muhakkak, ama vaktiniz kısıtlıysa bu da iş görebilir.