Onaylı Yorumlar

"O Borges külliyatı artık bitecek" adlı şahsi projem kapsamında Borges okumaya devam ediyorum. Normalde bir yazarı okumaya nereden başlamak gerektiği sorusunu tüm külliyatı tamamlamadan yanıtlamıyorum ama sanki Borges'e Yedi Gece'den başlanabilir gibi hissediyorum çünkü hem Borges'e dair her şey var, hem de aslında konuşmalarının yazıya dökülmüş hali olduğu için, yazılı denemelerine göre çok daha basit ve kolay metinler bunlar.

Kitap, Borges'in çeşitli konularda verdiği küçük konferansların metinlerinden oluşuyor. Borges evrenine girdiğinizde karşınıza neler çıkacağına dair bir 101 gibi sahiden; bol bol etimoloji, çokça kavramsal tartışma, elbette ki Dante, Shakespeare ve Binbir Gece Masalları, birazcık şiir tekniği, okumanın dinamikleri, mitler, mitoloji ve mistisizm... Diğer kitaplarında insana kendini zekasız hissettirecek denli derinleştirdiği konuları burada daha yüzeysel ve yalın şekilde anlatıyor, tam da bu nedenle iyi bir başlangıç kitabı olabileceğini düşünüyorum.

Ben çok çok sevdim. Şu leziz ve uzun alıntıyı da ekleyeyim: "Emerson bir kütüphanenin çok sayıda büyülenmiş ruhun bulunduğu sihirli bir kabin olduğunu söylemişti. O ruhlar biz çağırdığımızda uyanırlar; bir kitabın kapağını açmadığımız sürece, bu kitap kelimenin tam anlamıyla, geometrik boyutlara sahip bir cilttir, diğer nesneler gibi herhangi bir nesnedir. Biz onun kapağını açınca, kitap okuruyla buluşunca, estetik olgu gerçekleşir. Hatta şunu da eklemekte fayda var ki, aynı kitap aynı okur için bile değişir, zira biz değişiriz, zira biz dünkü insanın bugünkü insan olmadığını ve bugünkü insanın yarınki insan da olmayacağını söylemiş olan Herakleitos'un nehriyiz. Sürekli değişiriz ve şunu belirtmek de mümkündür ki bir kitabın her okuması, her yeniden okuması, bu yeniden okumanın her hatırlanışı metni yeniler. Bu yüzden metin de Herakleitos'un değişen nehridir."

"Güzellik bir mutluluk vaadidir. Kaç çeşit mutluluk varsa güzelliğin de o kadar çeşidi vardır."
Demiş Stendhal, Alain de Botton da alıntılamış Mutluluğun Mimarisi'nde, hatta kitabı bu cümle üzerine inşa ettiğini bile söyleyebiliriz. Ne iyi etmiş, ortaya nefis bir metin çıkmış. Benim gibi estetik şeylerle çevrili olmaktan, güzel binalarda uyuyup uyanmaktan, onlara bakmaktan ekstra bir haz duyan biri için çok lezzetli bir okuma oldu.

Alain de Botton malumunuz, gündelik şeylerin felsefesine bakan bir yazar. Kitapları hiçbir zaman devasa derinlikte olmuyor ama bana muhakkak yeni pencereler açıyor, iyi düşünce malzemeleri sunuyor ve bir şeyler öğretiyor, bu nedenle kendisini okumayı epeyce seviyorum.

Mutluluğun Mimarisi de farklı olmadı. De Botton, mimari ile felsefe, psikoloji, politika gibi alanlar arasında bağlantılar kurarak mimariyle, estetikle ilişkimize dair akıl yürütüyor, bir yandan da türlü mimari üsluplara ilişkin bilgiler veriyor, bunları da her zamanki basit, eğlenceli üslubuyla, okuru teknik bilgiye boğmadan yapıyor.

Dünyanın türlü şehirlerinde (Venedik, Londra, Budapeşte, Paris...) daha önce görüp aklıma kazıdığım kimi binalara dair yeni şeyler öğrenmek, onlarla bu kitapta karşılaşmak da pek güzel oldu; ilaveten bir sürü yeni bina tanıdım, mevzubahis şehirlere gidince görmek üzere aklıma kaydettim. Bir de mesela geçtiğimiz yüzyılın en itibarlı mimarlarından Le Corbusier'ye dair çok acayip bilgiler öğrendim, modern olacağım derken çatısı akan evler yaptığı için neredeyse davalık olduğunu, Paris'le ilgili akılalmaz planları olduğunu, yaptığı "cool" lojmanların ruhsuzluklarından ötürü işçiler tarafından baştan aşağı dönüştürüldüğünü filan... Hayattaki her şey gibi mimarinin de teoriye ve fikre fazla odaklanıp gerçeklikle ilişkisini koparınca nasıl işlevsizleşebileceğini, ölü binalar doğurabileceğini çok güzel anlatan hikâyeler var içinde.

Ezcümle, çok sevdim. Bu kitabı Lyon'da, güzel binalarla çevrili bir halde okumak da hazzımı katladı muhakkak. Mimariye merakınız olsun olmasın, kesinlikle tavsiye ederim.